Artaksydzi – koniec dynastii

Artaxias był synem Artaverdesa. Tron po nim objął gdy udało mu się uciec z niewoli rzymskiej, w której znalazła się cała jego rodzina. Pomoc uzyskał wtedy od Partów. Wymordował rzymian mieszkających w Armenii, w zamian za to August odmówił zwrócenia wolności jego rodzinie. Był niepopularny w królestwie. Opozycja wysłała poselstwo do Rzymu o pomoc w jego obaleniu.

Nowym królem w wyniku zamachu stanu został Tigranes. Był on bratem poprzedniego władcy. Był sojusznikiem Rzymu dzięki któremu został królem. Jego panowanie było spokojne.

Tigranes był synem swojego imiennika. panował wspólnie ze swoją siostrą Erato. Mimo że byli władcami państwa klienckiego do Rzymu nie posiadali aprobaty Augusta. Przez to zaczęli się skłaniać ku Partii. po kilku latach Tigranes zginął w bitwie tłumiąc lokalny bunt. Erato uciekła wtedy do Rzymu. Królem Armenii został wtedy Ariobarzanes z Medii. Po kilku latach Erato wróciła na tron. Była wtedy żoną księcia z żydowskiej dynastii Herodów. Po kilku latach znowu została obalona. Nie wiadomo co się z nią potem stało. Na niej skończyła się dynastia Artaksaidów.

Artaksydzi – szczyt potęgi

Tigranes Wielki był synem poprzedniego władcy. W młodości był przetrzymywany na dworze partyjskim. Zaraz po wstąpieniu na tron został zmuszony do oddania kilku dolin na granicy z Partią i wydania córki za Gotarzesa. Sam Tigranes natomiast zmusił do posłuszeństwa armeńską arystokrację i zlikwidował królestwo Sophane. Zawarł sojusz z Pontem, żeniąc się z córką jej króla, Kleopatrą.

Po śmierci władcy Partii – Mitrydatesa zaczął Tigranes podbijać okoliczne królestwa. Najechał Syrią, która znajdowała się wtedy w stanie wojny domowej między Seleukidami. Bez problemu ich wypędził i zaprowadził spokój. Założył nową stolicę Armenii – Tigranocentą i przyjął tytuł Króla Królów. W następnych latach wspierał Pont w wojnie z Rzymem. Skończyło się to najazdem ich na Armeniem i złupieniem jej stolicy. Utracił imperium, ale za wysoką kontrybucję Rzymianie pozwolili mu zachować Armenię.

Po śmierci Tigranesa władcą Armenii został Artavasdes. Wzorem ojca przyjął tytuł Króla Królów. Był sojusznikiem Rzymu gdy Krassus zatakował Partię. Sam musiał się wtedy bronić przed atakiem partów. Wydał wtedy siostrę za syna króla Partii. W następnych latach wspierał Marka Antoniusza, jednak podczas jego wojny z Partią zdradził go. Został wtedy wzięty przez niego do niewoli. Po bitwie pod Akcjum został zabity przez Kleopatrę.

Artaksydzi – początki

Założycielem dynastii był Artaxias. Był on synem Zariadresa, króla Sopehane z bocznej gałęzi Ortonidów. Artaxis był jednym z dowódców Antiocha Wielkiego. Po obaleniu Orontesa zostali satrapami Armenii. Po klęsce pod Magnezją ogłosił się wspólnie z ojcem królem przy wsparciu Rzymu. Założył nową stolicę państwa – Artaxatę. W późniejszym czasie został zaatakowany przez Antiocha Epifanesa. Pod koniec panowania wsparł bunt satrapy Medii przeciw Seleukidom.

Jego synem i następca był Artavasdes. Został zmuszony przez Partów do uznania ich zwierzchności i oddania części terytoriów. Sam zdobył kontrolę nad Iberią na Zakaukaziu. Osadził tam swojego syna, Artaxisa na tronie. Założył on tam boczną gałąź Artaxidów.

Po Artavasdesie tron objął jego brat Tigranes. Pokonał Partów, którzy trzymali w niewoli jego syna. Zostali zmuszeni do wydania go. Oprócz tej wojny jego panowanie było spokojne.

Dynastia Orontiodów

Założycielem dynastii był Orontes Sakavakaty. Miał krótko panować w połowie VI wieku. Miał być potomkiem królów Urartu. Uznał panowanie Cyrusa Wielkiego . Jego synem był Tigranes, a wnukiem był Vahagn. Z tej dynastii wywodzili się wszyscy satrapowie Armenii za czasów Achamenidzkich. Ostatnim z ich był Mitherenes. Po bitwie nad Granikiem oddał twierdzę w Sardes Aleksandrowi Wielkiemu. Został przez niego uznany za satrapę.

Jego następcą był Orotntes. Był pierwszym, który ogłosił się królem. Toczył wojnę z Antiochem Theosem o Sopehane. Jego następcą był Sames, miał założyć Samostę. Tron po nim objął jego syn, Arasmes. Wspierał on Antiocha Hieraxa. Zakładał on miasta helleńskie. Jego następcą był Xerxes. Został zmuszony do uznania zwierzchnictwa Antiocha III.

Ostatnim władcą Armenii z tej dynastii był Orontes. Założył nową stolicę Armenii – Yervandashat. Po kilkudziesięciu latach panownaia Antioch Wielki wywołał rewoltę w Armenii. W jej wyniku Orontes zginął z ręki jednego ze swoich dowódców.

Pytanie o dynastie Anatolijskie

Która dynastia miała pochodzenie greckie?

Correct! Wrong!

Dynastia Ariarathidów – koniec

Ariarathes Epifanes został królem w młodym wieku. Matka, Nysa zabiła całe jego rodzeństwo. Ariarthes ożenił się z Laodiką, córką Mitrydatesa Euergetesa. Próbował on wykorzystać to do zdobycia kontroli Pontu nad Kapadocją. Po kilkunastu latach okazało się to niemożliwe. W odpowiedzi następny król Pontu kazał go zabić. Władzę po nim objęła wdowa po nim. Urodziła ona Ariarathesowi, córkę Nysę, wydaną za Nicodomosa Euregetesa z Bitynii i dwóch synów, którzy objęli władzę po nim.

Następnym władcą był Ariarthes Filometor. Początkowo regencję sprawowała jego matka. Następnie władzę w królestwie objął król Nicodomos. Został on wypędzony przez Mitrydatesa Wielkiego. Ariarthes próbował się od niego uniezależnić. Jednak pokonany i zastąpiony synem Mitrydatesa.

Ariarthes Epifanes był młodszym bratem Ariarthesa Filometora. Obją tron w wyniku buntu przeciwko władcy nażuconemu przez Mitrydatesa Wielkiego. Wysłał poselstwo do Rzymu. Jednak nie udało mu się przekonać go do swoich racji i po kilku latach został pozbawiony tronu i zabity.

Dynastia Ariarathidów – rozwój

Ariararmnes był synem Ariaratesa Filopatora. Był pierwszym władcą Kapadocji, który wybijał monety z greckimi napisami. Początkowo uznawał zwierzchnictwo Seleukidów. Jednak w późniejszym czasie się zbuntował i wydał córkę za Antiocha Hieraxa. A własnego syna ożenił z Satroniką, siostrą Seleukosa Kalinikosa. Został wtedy również uznany za niezależnego króla przez Seleukidów.

Przez pewien czas współrządcą z Ariararmnesem był jego syn Ariarathes. Zmarł on zanim mógł objąć samodzielną władzę. Jego synem i władcą który objął tron po śmierci Ariaramnesa był Ariartes Eusebius. Był mężem Antiochis, córkę Antiocha Wielkiego. Wspierał go w wojnie z Rzymem. Po pokoju w Apamei wydał córkę Satronikę za Eumenuesa Sotera. Wpsierał w następnych latach Pergamon w jego wojnach.

Ariarthes Filopator był synem Ariarthesa Eusebiusa i był jego następcą. Ożenił się z Nysa, córką Pharnacesa z Pontu. Angażował się w wojny domowe w królestwie Seleukidów. Pomagał Pergamonowi w jego konfliktach. Pod koniec panowania zaangażował się w stłumienie buntu Astronikosa, w trakcie której zginął. W nagrodę Kapadocja dostała od Rzymu Likaonię i część Cylicji. Wspierał mocno hellenizację królestwa.

Dynastia Ariarathidów – początki

Założycielem dynastii był Datames. Był on synem Achamenidzkiego arystokraty Kamisarnesa i anatolijskiej księżniczki. Został w młodym wieku satrapą perskiej Kapadocji w pierwszej połowie IV wieku p.n.e. Był jednym z buntowników przeciwko Artakserksesowi. Utrzymał jednak to stanowisko po rewolcie. Jego syn, Ariamnes także był Satrapą Kapadocji.

Ostatnim satrapą Kapadocji był Ariarathes, którego ojcem był Ariamnes. Zarządzał prowincją w czasie inwazji Aleksandra Wielkiego na Imperium Perskie. Sam atak ominął jego prowincję. Satrapa wziął udział w bitwie pod Gaugamelą. Uciekł po niej do Kapadocji, którą zaczął władać jako król. Był nim przez całe panowanie Aleksandra. Dopiero po jego śmierci Perdikass nakazał podbicie tego regionu przez Eumenesa. Po roku zaciętych walk Ariarathes z rodziną dostał się do niewoli. Wszyscy zostali straceni przez Macedończyków. Władali oni Kapadocją przez następnych dwadzieścia lat.

Masakrę przeżył tylko bratanek Ariarathesa, Ariarthes Filopator. Powrócił do Kapadocji po bitwie pod Ipsos. Zabił macedońskiego satrapę i odzyskał południową część prowincji. Północna jej cześć znalazła się pod kontrolą Pontu. Został w następnych latach zmuszony do uznania zwierzchnictwa Seleukosa Nikatora.