Mitrydatydzi – Rozwój

Mitrydates III był synem i następcą Mitrydatesa II. Panował przez ponad dwadzieścia lat na przełomie trzeciego i drugiego wieku p.n.e. Jego żoną miała być Laodika z dynastii Seleukidów.

Farnakes wstąpił na tron po śmierci ojca, Mitrydatesa. Panował przez około trzydzieści lat. Jego największym osiągnięciem było zdobycie Synopy i wcielenie jej do królestwa. Poza tym opanował Galatię i Pafalogonię. Wywołało to jednak wojnę z Kapadocją i Pergamonem. W jej wyniku został zmuszony do wycofania się ze wszystkich zdobyczy oprócz Synopy. W następnych latach zdobył również Trapenzunt i kilka innych miast nad Morzem Czarnym. Jego żoną była Nysa, wnuczka Antiocha Wielkiego. Wysyłał dary do Aten i Delos.

Mitrydates Filopator był bratem Farnakesa. Został królem po jego śmierci. Niewiele wiadomo o jego panowaniu. Wiadomo że wysłał wsparcie Pergamonowi w jego wojnie z Bitynią. Ożenił się ze swoją siostrą z którą nie miał dzieci.

Mitrydates Euergetes był synem Farnakesa. Wspierał Rzym w wojnie z Astronikiem. Konsul prowadzący wojną obiecał mu za to Frygię. Jednak Senat uznał że został przekupiony i nie uznał tej decyzji. Król wspierał kulturę grecką, zarówno w swoim państwie jak i w Helladzie. Jego żoną była Laodika, córka Antiocha Epifanesa. Mitrydates zginął otruty w Synopie.

Mitrydatydzi – Początki

Dynastia Mitrydatydów wywodziła się z rodu Artabazydów. Byli oni władcami Kios w Bitynii. Władali nim przynajmniej od połowy V wieku. Często sprawowali funkcję satrapów różnych prowincji Imperium Perskiego w Azji Mniejszej. Po śmierci ostatniego władcy Kios stało się częścią państwa Antygona Jednookiego.

Pierwszym władcą Pontu był Mitrydates Ktistes, syn Ortobanesa, który był bratem ostatniego władcy Kios z dynastii Artabazydów. Na początek Mitrydates założył twierdzę na wzgórzu Cimiata. Stamtąd zaczął podbój Pontu. Po dwudziestu latach, w 281 roku p.n.e. ogłosił się jego królem. Stolicą państwa uczynił Amaysę. Wspierał Herakleję Pontyjską w walkach z Seleukidami.

Ariobarzanes był synem Mitrydatesa Ktisesa i jego następcą. Panował przez kilkanaście lat. W tym czasie udało mu się wyprzeć Ptolemeuszy z regionu. Dokonał tego z pomocą Galatów. Ponadto zdobył Amastris wcielając je do królestwa. Powyższa moneta przedstawia jego.

Mitrydates był następcą swojego ojca Ariobarzanesa. Panował przez większość drugiej połowy trzeciego wieku p.n.e. W momencie zostania królem miał być dzieckiem. Po zostaniu samodzielnym władcą prowadził wojny z Galatami i Synopą. Z pierwszymi zwycięską, a z drugimi przegraną. Ożenił się z Laodiką, siostrą Seleukosa Kalinikosa. Mimo tego stoczył z nim wojnę w której pokonał go w bitwie pod Ankarą. Wydał swoją córkę, również Laodikę za Atniocha Wielkiego.

Attalidzi – Koniec

Attalos Filadelfos był młodszym bratem Eumenesa Sotera i jego następcą. Za rządów poprzednika odgrywał ważną rolę w państwie. Zarówno jako dowódca armii jak i w dyplomacji. Gdy wstąpił na tron ożenił się z wdową po bracie, Stratoniką. Prowadził wojny z Bitynią i pomógł objąć tron Syrii Aleksandrowi Ballasowi. Wznosił również nowe miasta w swojego dwudziestoletniego panowania.

Attalos Filometor był synem Eumensa Sotera i Stratoniki. W momencie śmierci ojca był za młody aby rządzić. Tron objął jego wuj. Dopiero po jego zgonie został królem. Panował tylko kilka lat. Nie interesował się zbytnio sprawami państwa. Wolał zajmować się nauką, sztuką i ogrodnictwem. Nie miał żadnych potomków. W swoim testamencie zapisał państwo Rzymowi. Chciał uniknąć krwawego podboju królestwa.

Eumeneus Astronikus był nieślubnym synem Eumeneusa Sotera. Po śmierci brata zgłosił swoje pretensje do tronu. Początkowo odnosił sukcesy i opanował większość królestwa. Rzymianie nie byli gotowi wysłać dużych sił do Anatolii. Konsul Plubiusz Crassus zginął w bitwie. Eumeneus ogłosił wolność dla wszystkich niewolników i zależnych chłopów, którzy do niego się przyłączą. Wielu go poparło wywołując niepokój u władców sąsiednich państw. Złączyli oni siły i z pomocą Rzymu pokonali go po czterech latach walk. Królestwo podzieliły między siebie zwycięskie królestwa. Większość trafiła do Republiki Rzymskiej.

Attalidzi – Szczyt Potęgi

Attalos Soter był synem Attalosa, który był synem brata Filateriosa, założyciela dynastii. Został władcą po śmierci wuja, Eumenesa. W kilka lat po wstąpieniu na tron ogłosił się królem. Pokonał Galatów, którzy łupili Azję Mniejszą. Prowadził wojnę a Antiochem Hieraxem z dynastii Seleukidów. Pokonał go, zdobywając kontrolę nad całą Anatolią. Dopiero Antiochowi Wielkiemu udało się zdobyć ponownie kontrolę nad regionem. Zawarł przymierze z związkiem Etolskim i wspierał go w walce z Macedonią. W odpowiedzi król Bitynii wszczął wojnę z Pergamonem. Szybko ją zakończył, bez strat ze strony obu państw. Został także sojusznikiem Republiki Rzymskiej. Był też zaangażowany w drugą wojnę macedońską. Wysłał swoją flotę do wsparcia Rzymu.W jej trakcie zmarł.

Eumenes Soter był synem Attalosa Sotera i Appolonii. Tron objął w czasie drugiej wojny macedońskiej. Wspierał w niej Rzym. W zamian za to dostał część azjatyckich posiadłości Antygonidów. Został w tym czasie zaatakowany przez Antiocha Wielkiego. Uważał się on za zwierzchnika Eumenesa i opanował wiele miast w Azji Mniejszej. Kilka lat później wsparł Rzym w wojnie syryjskiej. Po traktacie w Apamei dostał dużą częsć Anatolii w nagrodę za pomoc. Przez następne lata pozostawał w sojuszu z Rzymem. Kryzys we wzajemnych relacjach nastąpił dopiero w czasie wojny państwa znad Tybru z Perseuszem. Rzymianie posądzali Eumenesa o pomoc Macedonii. Król sam udał się do Italii aby ułagodzić senatorów ale został zawrócony w drodze. Władca toczył również zwycięskie walki z Galatami.

Obaj Attalidzi rozbudowywali Pergamon. Założona jeszcze za jednego z ich poprzedników Biblioteka Pergamońska stała się jednym z ówczesnych centrów nauki. Na cześć zwycięstw nad Gallatami Eumenes zbudował Ołtarz Pergamoński. Oboje zakładali nowe miasta w Azji Mniejszej. A na swój dwór sprowadzali artystów i uczonych.

Attalidzi – Początki

Założycielem dynastii był Filaterios. Pochodził on z Pafalogonii, z mieszanej rodzinny grecko-pafalogońskiej. Sam był eunuchem. Początkowo służył Antygonowi Jednookiemu, z czasem przeszedł jednak na stronę Lizymacha. Uczynił on go gubernatorem Pergamonu, w którym trzymał Lizymach swój skarbiec. Gdy wybuchła wojna między jego władcą a Seleukosem szybko przeszedł na drugą stronę. Po śmierci obu królów został samodzielnym panem na Pergamonie. Oficjalnie uznawał zwierzchnictwo Antiocha Sotera. Rozbudowywał Pergamon i pomagał okolicznym miastom finansowo oraz w walce z Galatmi.

Eumenes był synem Eumeneusa, brata Filateriosa. Został władcą Pergamonu po bezpotomnej śmieci wuja. Tak jak i on uznawał oficjalnie zwierzchnictwo Seleukidów. Kilka razy jednak się przeciw nim zbuntował. Był w tym wspierany przez Ptolemeuszy. Rozszerzył swoje panowanie poza okolice Pergamonu. Toczył częste walki z Galatami. Próbował imitować władców hellenistycznych bijąc monety i organizując święta na swoją cześć. Nie ogłosił się jednak królem.

Antygonidzi – upadek

Filip był synem Demetriusza Aetolicusa i Chyrsei. Wstąpił na tron w wieku siedemnastu lat po śmierci wuja, Antygona Dosona. Po wstąpieniu na tron toczył walki z Dardanami. W następnych latach zaangażował się w politykę grecką. Przewodził sojuszowi państw Greckich w wojnie ze Związkiem Etolskim i Spartą. Zwycięstwo w niej wzmocniło pozycję młodego władcy. Po tej wygranej skupił się na terenie Illyrii. Walki tam skończyły się jego umiarkowanym sukcesem. Wplątały go w konflikt z Rzymem, który miał na tym terenie swój protektorat. Doprowadził on do wybuchu wojny między Macedonią a Związkiem Etolskim. Wojna ta trwała dekadę i skończyła się pokojem z Rzymem, który nic nie zmienił. Natomiast Związek Etolski został pokonany. Filip próbował następnie opanować Morze Egejskie z pomocą piratów Kreteńskich. Doprowadziło to do konfliktu z Rodos i Pergamonem.

Zaraz po tym konflikcie Filip musiał zmierzyć się z Rzymem. Początkowo wojna przebiegała bez przewagi żadnej ze stron. Dopiero po dwóch latach nastąpiło rozstrzygnięcie w bitwie pod Kynoskefalaj. Armia macedońska została zniszczona. Filip został zmuszony do wycofania się z Grecji, znacznej redukcji floty, wysłania syna do Rzymu, zapłaty mu kontrybucji i wspieraniem go w wojnach. Został do tego zmuszony już w czasie wojny Rzymu z Seleukidami. W zamian jego syn został odesłany do domu, a kontrybucje zostały zredukowane.

Pod koniec panowania Filip prowadził podbój Tracji. Zwiększył dochody państwa otwierając nowe kopalnie złota. Dwór był w tym czasie rozdarty konfliktem między jego synami. Perseuszem i Demetriuszem, drugi z nich był wcześniej w niewoli w Rzymie. Wspierał on go w dążeniach do zostania następcą tronu. Filip jednak wybrał starszego Perseusza i stracił drugiego syna. Rok później zmarł. Żoną Filipa była Polycrytia, córka Arata z Sykionu.

Perseusz był synem Filipa i Polycryti. Ożenił się z Laodiką, córka Seleukosa Philopatora. Próbował początkowo utrzymywać poprawne stosunki z Rzymem. Jednak jego działania wobec polis greckich wywoływały napięcia w wzajemnych stosunkach. Doprowadziło to niebawem do wojny. Został wsparty przez Traków i Epir. Mimo początkowych sukcesów został pokonany w bitwie pod Pydną. Macedonię podzielono na cztery republiki. Perseusz został stracony w Rzymie. Jego syn Alexander zamieszkał w tym mieście i został metalurgiem. Na nim skończyła się dynastia Antygonidów.

Antygonidzi – szczyt potęgi.

Antygon Gonatas po pokonaniu Pyrrusa nie miał konkurencji do władzy w Macedonii. Zaczął wtedy wzmacniać swoją pozycję w Grecji. W wielu miastach zainstalował tyranów, którzy mieli pilnować interesów Macedońskich. Utrzymywał dobre stosunki z Seleukidami. Jego siostra Satronika, była żoną Antiocha Sotera. Natomiast z Ptolemeuszami konkurował o kontrolę nad Morzem Egejskim. Wspierali oni ruchy buntownicze polis greckie. Wśród nich czołowe były Spatra i Ateny. Połączyły one siły i wszczeły wojnę z Antygonem. Odpowiedział on atakiem na Attykę i morską jej blokadą. Armia spartańska została pokonana koło Koryntu, a król Areus zginął. Po kilku latach walk Ateny skapitulowały. Następną wojną jaką stoczył Antygon była II Wojna Syryjska z Egiptem. W jego trakcie flota macedońska odniosła kilka zwycięstw nad egipską. Wojna skończyła się bez znacznych zmian terytorialnych.

W następnych latach Antygon zajmował się sprawami wewnętrznymi swojego królestwa. Musiał się też zmierzyć z buntem w swojego gubernatora w Koryncie. Po jego śmierci ożenił własnego syna z wdową po nim. W następnych latach nowym jego wyzwaniem była powstanie związku Achajskiego. Nie udało mu się go zatrzymać i stracił kontrolę nad Peloponezem. Żoną Gonatasa była Filla, córka Seleukosa Nikatora. Antygon utrzymywał zażyłe stosunki z filozofami. Szczególnie z Zenonem z Kiton oraz członkami szkoły z Megary. Wielu myślicieli przebywało na jego dworze. Król zmarł w wieku osiemdziesięciu lat.

Demetriusz Aetolicus był synem Filli i Antygona Gonatasa. Za życia ojca był jednym z dowódców armii Macedońskiej. Pokonał króla Epiru Alexandra. Angażował się w politykę grecką, tocząc zwycięskie wojny z Związkiem Etolskim. Pokonał go z pomocą Beocji i Epiru. Pod koniec panowania toczył walki na północnej granicy królestwa. Zmarł od ran poniesionych w bitwie z Dardanami. Miał cztery żony, dopiero z ostatnią, Chyrseią miał syna.

Antygon Doson był kuzynem Demetriusza Aetolicusa. Jego ojcem był Demetriusz Piękny, brat Antygona Gonatasa. Wstąpił na tron gdyż syn jego poprzednika miał 9 lat. Początkowo był regentem, jednak po kilku latach koronował się na króla. Ożenił się z wdową po Demetriszu, Chyrseią. Prowadził aktywną politykę w Grecji. Interweniował na początku rządów w Tesalii. Kilka lat później na prośbę Związku Achajskiego wkroczył na Peloponez i pokonał armię Spartańską w bitwie pod Selazją. Zmarł od choroby w czasie wyprawy przeciwko Ilyrom. Moneta widziana powyżej jest jego.

Antygonidzi – Początek

Założycielem rodu Antygonidów był Antygon Monophthalmus. Opanowało on w kilkanaście lat po śmierci Aleksandra dużą część Bliskiego Wschodu. Nigdy nie zdobył władzy nad Macedonią. Jego imperium upadło w wyniku bitwy pod Ipsos. W której sam Antygon poległ.

Jego synem był Demetriusz Poliokrates. Za życia ojca był głównym dowódcą armii. Po bitwie pod Ipsos próbował odbudować imperium wykorzystując potężną flotę. Po początkowych sukcesach, zostało ono zniszczone. Zdobył wtedy Macedonię, którą po kilku latach stracił. Pozostawił w Grecji syna, a sam wyruszył na wyprawę do Azji Mniejszej. Pokonany trafił do niewoli u Seleukosa, gdzie umarł po kilku latach.

Macedonią rządził wtedy Lizymach, który poległ w bitwie pod Kuorperdion. Zasiadł wtedy na tronie Ptolemeusz Keraunos. Był on synem Ptolemeusza Sotera, ale został wydziedziczony kosztem brata. Uciekł wtedy do Lizymacha, wplątał się w konflikt na jego dworze. Po jego śmierci zabił zwycięskiego Seleukosa. Władał Macedonią przez dwa lata. Odparł atak Antygona Gontasa i wsparł wyprawę Pyrrusa do Italii. Zginął w bitwie z Celtami, którzy zaatakowali Macedonię. Do bitwy stanął tylko z niewielką częścią armii, nie chcąc czekać aż wszystkie jego siły zdążą się zebrać.

Po jego śmierci władcą Macedonii został jego brat Meleager. Panował dwa miesiące, dp czasu gdy zmuszono go do abdykacji. Państwo było w totalnym chaosie. Było łupione przez Celtów, a nikt nie kontrolował całego jego terytorium. Następcą jego był Antypater Etesiasz. Pochodził on z dynastii Antypatrydów. Po niecałych dwóch miesiącach również abdykował. Władzę objął jako Strateg Sostanes. Był on jednym z dowódców armii Macedońskiej. Odnosił sukcesy w walce z Celtami. Odparł również atak Antygona Gontasa. Po dwóch latach zmarł a władzę próbował zdobyć najpierw Ptolemeusz Nios. A potem Aleksander Arridajos. Nie udało im się to.

Pierwszym władcą, który zdobył władzę na trwałe w Macedonii był Antygon Gonatas. Był on synem Filli i Demetriusza Poliokratesa. Za jego życia był jednym z jego wodzów. Po śmierci ojca sam ogłosił się królem. władał tylko kilkoma miastami w Grecji, wyspami morza Egejskiego i potężną flotą. Próbował kilka razy zdobyć Macedonię ale został odparty. Wdał się też w wojnę z Antiochem Soterem w Azji Mniejszej. Gdy Celtowie najechali Grecję wysłał wojska do jej obrony. Kluczową bitwę z nimi stoczył pod Lizymachią. Po tym zwycięstwie objął władzę w Macedonii. Po kilku latach został obalony przez Pyrrusa. Jednak dwa lata później on zginął i Antygon wrócił na tron. Od wtedy jego władza była niezagrożona.