Hasmoneusze – upadek

Po śmierci Alexandra Jannaja tron objęła wdowa po nim Salome Alexandra. Została drugą w historii królową Judei. Prowadziła pokojową politykę zagraniczną. Za jej czasów królestwo Hasmoneuszy osiągnęło szczyt swojej potęgi. Rozbudowywała armię i wznosiła nowe fortece. W polityce wewnętrznej wspierała faryzeuszy. Zreorganizowała Sanhedryn a własnego syna ustanowiła Arcykapłanem. Jej panowanie trwało kilka lat.

Jan Hyrkan był najstarszym synem Alexandra i Salome. Zaraz po śmierci ojca został Arcykapłanem. A gdy matka jego umarła objął także tron Judei. Po trzech miesiącach królowania został obalony przez młodszego brata Aristobulosa. Zyskał on poparcie Sadyceuszy. Hyrkan próbował odzyskać tron z pomocą Nabatejczyków. Został jednak odparty. Obaliła go dopiero interwencja Pompejusza Wielkiego. Aristobulos trafił do niewoli a do władzy wrócił Jan Hyrkan. Jednakże był już tylko Arcykapłanem.

Judea została okrojona i była zależna od Rzymu. Po kilkunastu latach Cezar nadał mu tytuł Entrarchy. Jednak nie oznaczało to większej władzy, gdyż reprezentantem Rzymu w Judei został Antypater z Idumeii. Kontrolował on całkowicie państwo. Po kilku latach zostali oboje obaleni przez Partów. Kilka lat później Jan Hyrkan wrócił z niewoli, został jednak po pewnym czasie zabity przez Heroda.

Partowie ustanowili Antygona Mattahiasa królem Judei i Arcykapłanem. Był on synem Aristobulosa. Po roku powrócił do Judei syn Antypatra z Idumeii – Herod i rozpoczął jej podbój z pomocą Rzymian. Po dwóch latach walk zmusił Antygona do kapitulacji. Został następnie wydany Rzymowi i stracony.

Hasmoneusze – szczyt potęgi

Jan Hyrkan był synem i następcą Szymona Thassi. Nie jest wiadome skąd pochodzi jego przydomek. Panował ponad trzydzieści lat. W tym czasie miał miejsce atak Antiocha Sidatesa, który obległ Jerozolimę. Jan musiał poddać się i uznać zwierzchność Seleukidy. Wyruszył z nim na wyprawę przeciwko Partii. Antioch poległ na niej i Jan wykorzystał kryzys państwa Seleukidów do poszerzenia Judei. Opanował Samarię, Idumee oraz inne pograniczne tereny. Podbitą ludność zmuszał często do przyjęcia Judaizmu. Miał przyjazne stosunki z Rzymem, Egiptem oraz wieloma miastami greckimi. Był pierwszym władcą Judei, który wybijał własne monety.

Juda Aristobulos był najstarszym synem Jana Hyrkana. Nakazał on aby jego następcą została jego żona, a syn został tylko Arcykapłanem. Juda jednak zabił matkę a sam ogłosił się królem Judei, pierwszym w tej dynastii. Panował tylko przez rok. Zdołał w tym czasie podbić Galileę. Jego żoną była Salome Alexandra. Zabiła ona Judę oraz jego brata Antygona.

Alexander Jannaj objął tron po śmierci brata, Judy. Ożenił się z wdową i zabójczynią Judy, Salome. Panował prawie trzydzieści lat. Oprócz bycia królem sprawował także urząd Arcykapłana. Za jego czasów znaczenie zdobyli faryzeusze wspierani przez Salome. Rządy rozpoczął od ataku na miasta leżące na wybrzeżu Palestyny. Wywołało to wojnę z Ptolemeuszem Soterem. Został pokonany przez niego. Od całkowitej klęski uratowała go interwencja Kleopatry Euergetis. Musiał uznać jej zwierzchnictwo. Po jej śmierci Alexander wznowił podboje. Zdobył Gazę i okoliczne miasta. Następnie musiał stoczyć wojnę domową z faryzeuszami. Wygrał ją zabijać lub przepędzając ich przywódców. Odparł atak Demetriusza Eucariosa. W następnych latach. Opanował miasta w Transjordanii oraz na południe od Morza Martwego. Zmuszał podbitą ludność do przejścia na Judaizm. Umarł w czasie wyprawy wojennej.

Hasmoneusze-początek

Założycielem dynastii Hasmoneuszy był Matatchiasz. Był on kapłanem żydowskim. Gdy zaczęły się prześladowania ze strony za panowania Antiocha Epifianesa uciekł z Jerozolimy do rodzinnego Modi’in. Zabił tam żyda który próbował złożyć ofiarę na cześć króla Seleukidzkiego. Miał rozpocząć w ten sposób rewoltę przeciwko Macedończykom. Uciekł wtedy w góry Judei z synami. Po dwóch latach zmarł. Został pochowany w grobie koło Modi’in, podobnym do powyższego.

Jego następcą był Juda Machabeusz. Prowadził wojnę partyzancką przeciwko Seleukidom.  Pokonał ich armię pod Beta Horon i Emmaus. W wyniku tych walk udało mu się zdobyć Jerozolimę i oczyścić świątynię z kultów greckich. W następnych latach odnosił kolejne zwycięstwa. Musiał się jednak zmierzyć z konfliktem wewnętrznym. Również w nim odniósł sukces. Jednak następna wyprawa Demetriusza Sotera doprowadziła do jego klęski i śmierci.  Czynów tych dokonał w ciągu kilku lat.

Władzę po nim objął Jonatan Apfus. Prowadził on dalsze walki z Seleukidami. Po kilku latach zawarł z nimi pokój w myśl którego został Arcykapłanem, a Judea zyskała autonomię. Angażował się w walki o tron w Syrii. W ich wyniku poszerzył kontrolę nad Judei. Nawiązał przyjazne stosunki z Rzymem i Spartą. Po prawie dwudziestu latach rządów został złapany i zabity przez Diodotosa Tryfona.

Następnym władcą Hasmoneuszy był Szymon Thassi.  Było on bratem poprzednich władców. Sprzymierzył się z królem Demetriuszem Nicatorem przeciwko Diodotasowi Tryfonowi. Po roku panowania jako Arcykapłan ogłosił się także Entrarchą Judei. W czasie krótkiego panowania udało mu się rozszerzyć państwo. Został zabity skrytobójczo na zlecenie jednego z generałów seleukidzkich.