Który z władców zbuntował się wobec Seleukidów?
Strona o historii antycznej

Ariarathes Epifanes został królem w młodym wieku. Matka, Nysa zabiła całe jego rodzeństwo. Ariarthes ożenił się z Laodiką, córką Mitrydatesa Euergetesa. Próbował on wykorzystać to do zdobycia kontroli Pontu nad Kapadocją. Po kilkunastu latach okazało się to niemożliwe. W odpowiedzi następny król Pontu kazał go zabić. Władzę po nim objęła wdowa po nim. Urodziła ona Ariarathesowi, córkę Nysę, wydaną za Nicodomosa Euregetesa z Bitynii i dwóch synów, którzy objęli władzę po nim.
Następnym władcą był Ariarthes Filometor. Początkowo regencję sprawowała jego matka. Następnie władzę w królestwie objął król Nicodomos. Został on wypędzony przez Mitrydatesa Wielkiego. Ariarthes próbował się od niego uniezależnić. Jednak pokonany i zastąpiony synem Mitrydatesa.
Ariarthes Epifanes był młodszym bratem Ariarthesa Filometora. Objął tron w wyniku buntu przeciwko władcy narzuconemu przez Mitrydatesa Wielkiego. Wysłał poselstwo do Rzymu. Jednak nie udało mu się przekonać go do swoich racji i po kilku latach został pozbawiony tronu i zabity. Na nim wymarła dynastia Ariarathidów.
O końcowych latach panowania Ariarathidów przeczytacie tutaj.

Ariararmnes był synem Ariaratesa Filopatora. Był pierwszym władcą Kapadocji, który wybijał monety z greckimi napisami. Początkowo uznawał zwierzchnictwo Seleukidów. Jednak w późniejszym czasie się zbuntował i wydał córkę za Antiocha Hieraxa. A własnego syna ożenił z Satroniką, siostrą Seleukosa Kalinikosa. Został wtedy również uznany za niezależnego króla przez Seleukidów.
Przez pewien czas współrządcą z Ariararmnesem był jego syn Ariarathes. Zmarł on zanim mógł objąć samodzielną władzę. Jego synem i władcą który objął tron po śmierci Ariaramnesa był Ariartes Eusebius. Był mężem Antiochis, córkę Antiocha Wielkiego. Wspierał go w wojnie z Rzymem. Po pokoju w Apamei wydał córkę Satronikę za Eumenuesa Sotera. Wpsierał w następnych latach Pergamon w jego wojnach.
Ariarthes Filopator był synem Ariarthesa Eusebiusa i był jego następcą. Ożenił się z Nysa, córką Pharnacesa z Pontu. Angażował się w wojny domowe w królestwie Seleukidów. Pomagał Pergamonowi w jego konfliktach. Pod koniec panowania zaangażował się w stłumienie buntu Astronikosa, w trakcie której zginął. W nagrodę Kapadocja dostała od Rzymu Likaonię i część Cylicji. Wspierał mocno hellenizację królestwa.
Osoby zainteresowane numizmatyką Kapadocką zapraszam do przeczytania artykułu:
Założycielem dynastii Ariarathidów był Datames. Był on synem Achamenidzkiego arystokraty Kamisarnesa i anatolijskiej księżniczki. Został w młodym wieku satrapą perskiej Kapadocji w pierwszej połowie IV wieku p.n.e. Był jednym z buntowników przeciwko Artakserksesowi. Utrzymał jednak to stanowisko po rewolcie. Jego syn, Ariamnes także był Satrapą Kapadocji.
Ostatnim satrapą Kapadocji był Ariarathes, którego ojcem był Ariamnes. Zarządzał prowincją w czasie inwazji Aleksandra Wielkiego na Imperium Perskie. Sam atak ominął jego prowincję. Satrapa wziął udział w bitwie pod Gaugamelą. Uciekł po niej do Kapadocji, którą zaczął władać jako król. Był nim przez całe panowanie Aleksandra. Dopiero po jego śmierci Perdikass nakazał podbicie tego regionu przez Eumenesa. Po roku zaciętych walk Ariarathes z rodziną dostał się do niewoli. Wszyscy zostali straceni przez Macedończyków. Władali oni Kapadocją przez następnych dwadzieścia lat.
Masakrę przeżył tylko bratanek Ariarathesa, Ariarthes Filopator. Powrócił do Kapadocji po bitwie pod Ipsos. Zabił macedońskiego satrapę i odzyskał południową część prowincji. Północna jej cześć znalazła się pod kontrolą Pontu. Został w następnych latach zmuszony do uznania zwierzchnictwa Seleukosa Nikatora.
Więcej o satrapach perskich w Azji mniejszej w IV wieku.
Ziaelas był najstarszym synem Nicodemosa i jego pierwszej żony Dizaltei. Po śmierci ojca władzę objęła jego druga żona Etazeia w imieniu swoich synów. Zialeas nie uznał jej władzy i rozpoczął wojnę z nią. Pokonał ją w ciągu roku i zmusił ją do ucieczki do Macedonii. W następnych latach włączył się w konflikt pomiędzy Seleukosem Kallininkosem a Antiochem Hieraxem. Zatakował drugiego z nich, później jednak zawarł z nim sojusz i wydał córkę za niego. Założył miasto nazwane swoim imieniem. Zginął w bitwie z Galatami.
Pursias Cholus szybko pomścił swojego ojca Ziaelesa i pokonał Galatów. Prowadził następnie zwycięską wojnę z Bizancjum. W następnych latach prowadził walki z Pergamonem i Herakleją Pontyjską, którą oblegał. We wszystkich tych konfliktach rozszerzył teren królestwa. Zawarł sojusz z Macedonią, żeniąc się z córką Demetriusza Dosona i dostając dwa miasta od Filipa V. Przygarnął Hannibala, który pomógł mu budować flotę i zbudować miasto Pursa. Był neutralny w wojnie między Rzymem a Antiochem Magasem.
Purisas Cynegus objął tron po śmierci ojca, imieniem którego został nazwany. Prowadził wojnę z Pontem, wygraną i z Pergamonem przegraną. Ożenił się z córką Perseusza. Pod koniec życia próbował zabić swojego syna Nicodomosa, którego podejrzewał o próbę buntu.
Założycielem dynastii był Boterias. Panował on w pierwszej połowie IV wieku p.n.e. i odparł atak macedońskiego generała Kallasa. Dzięki temu Bitynia nie stała się częścią Imperium Alexandra Wielkiego.
Jego następcą był Bas, który był jego synem. Panował w drugiej połowie IV wieku p.n.e. Odparł on atak macedońskiego generała Kallasa. Dzięki temu Bitynia nie stała się częścią Imperium Alexandra Wielkiego.
Zipoetes był synem Basa. Panował przez parędziesiąt lat na przełomie IV i III wieku p.n.e. Był pierwszym władcą, który ogłosił się królem. Próbował zająć Chalkedon, ale został powstrzymany przez armię wysłaną przez Antygona Jednokiego. Dopiero po jego śmierci zdobył to polis. Założył również nazwane od jego imienia Zipoetium. Wprowadził także erę Bityńską. Liczono według niej lata w dużej części Azji Mniejszej, a zaczynała się od daty jego koronacji.
Po nim na tron wstąpili dwaj jego synowie, Nicodemes i Ziopetos. Wywołało to wojnę domową, która chwilowo doprowadziła do podziału królestwa na dwie części. Skończyło się to gdy Nicodemes wezwał na pomoc Galów. Po zakończeniu konfliktu pozostali oni w Azji Mniejszej, łupiąc ją i zakładając Galację. W następnych latach wielokrotnie wspierali Bitynię w walkach z Seleukidami. Sam Nicodemos rozwijał w tym czasie królestwo. Założył Nikodemię, która stała się stolicą państwa. Pozostawał w ścisłym sojuszu z Herakleją Pontyjską. Był pierwszym z monarchów Bitynii, który bił monety, w tym tą widoczną powyżej.
Jeśli ktoś jest zainteresowany dodatkowymi informacjami na temat przybycia Galatów to zapraszam do poniższego artykułu.
Nicodemos Epifanes był synem Prusiasa Cynegusa. Na wieść o planach ojca zabicia go wywołał rebelię. Poparty przez Pergamon pokonał go i zgładził w stolicy Bitynii – Nicodemii. Pozostawał sojusznikiem Rzymu przez całe swoje panowanie. Wsparł go w wojnie z Aristonikosem. Moneta powyżej przedstawia jego.
Jego następcą był syn – Nicodemos Euergetes. Zawarł sojusz z Mitrydatesem i wspólnie podbili Pafalogonię. Próbował poprzez małżeństwo z Laodiką – wdową po królu Kapadocji ją opanować. Szybko został jednak wypędzony z stamtąd przez władcę Pontu.
Nicodemos Filopator był synem Euergetusa, po którym objął rządy. Za namową Rzymu wypowiedział wojnę Mitrydatesowi. Armia Pontu odniosła zwycięstwo i zmusiła Nicodemosa do ucieczki do Italii. Dopiero po zawarciu pokoju między Mitrydatesem a Rzymem odzyskał królestwo. Następne lata jego panowania były spokojne. Zmarł bezdzietnie, a swoje królestwo zapisał Rzymowi. Wywołało to nową wojnę miedzy Republiką Rzymską a królestwem Pontu.
Osobom zainteresowanym pogłębieniem informacji na temat końca królestwa Bitynii polecam poniższy artykuł.
Mitrydates Eupator był synem Mitrydatesa Euergetesa. Został królem Pontu jako dziecko,gdy jego ojciec został otruty. Początkowo panował wspólnie ze swoim bratem. Po kilku latach został on również zamordowany wspólnie z matką obu braci. Mitrydates ożenił się ze swoją siostrą, Laodiką. W następnych latach podbił Kolchidę, opanował Krym i królestwo Bosporańskie. Pokonał również Scytów i zmusił część z nich do uznania jego zwierzchności. W następnych latach dokonał rozbioru Paflagonii Galacji wspólnie z królem Bitynii. Następnie podbił w szybkiej wojnie Kapadocję. Doprowadziło to do konfliktu z Rzymem, który był przeciwny ekspansji Pontu.
Próba obalenia króla Bitynii, za którą stał Mitrydates zakończyła się niepowodzeniem. Doprowadziło to do wybuchu wojny między oboma władcami. Rzymianie wysłali dwa legiony na pomoc Bitynii. Pont jednak wyszedł ze starcia zwycięsko i opanował całą Azję Mniejszą. Przeprowadził wtedy masakrę Rzymian żyjących w tamtejszych miastach. Oraz wyprawił się do Hellady. Rzym odpowiedział wysyłając własną armię pod wodzą Sulli i zmusił go do zawarcia pokoju. Obie strony wycofały się do granic przed wojna. Kolejna wojna wybuchła po śmierci ostatniego króla Bitynii, który zapisał swoje państwo Rzymowi. Mimo początkowych sukcesów Mitrydatesa walki przeniosły się do Pontu. Po kilku latach został zmuszony do ucieczki na Krym. Odbudował tam armię i wylądował z powrotem w Poncie, który odbił. Przybycie Pompejusza doprowadziło do ucieczki Mitrydatesa na Krym gdzie kilka lat później zmarł.
Farnakes był synem Mitrydatesa i Laodiki. Pod koniec życia ojca zbuntował się przeciwko niemu. Został następnie władcą Królestwa Bosporańskiego. W czasie wojny domowej między Pompejuszem a Cezarem zaatakował Pont i go podbił. Zajął też kilka sąsiednich państw. Jednak po dwóch latach przybył Cezar na czele potężnej armii Rzymskiej i pokonał Farnakesa. Uciekł on na Krym gdzie poległ w wojnie ze swoim zbuntowanym generałem. Pont natomiast został podzielony i duża jego część anektowano do imperium Rzymskiego.
Farnakes miał wielu braci, którzy byli mianowani przez ojca królami podbitych państw. Zginęli oni jednak za życia Mitrydatesa. Ostatnim przedstawicielami dynastii byli Dariusz i Arasces. Synowie Farnakesa i jego sarmackiej żony. Zostali uczynieni przez Marka Antoniusza królami Pontu. Musieli jednak stoczyć wojnę z Polemonem, który również rościł sobie prawa do tego tronu. Bracia ją przegrali i umarli z głodu w górach Pontu.
O panowaniu Mitrydatesa Wielkiego możecie tutaj przeczytać.
© 2026 Jaskinia Historii
Theme by Anders Noren — Up ↑