Strona o historii antycznej

Kategoria: Grecja klasyczna (Page 1 of 6)

Pokój w Gelai

Walki na Sycylii

Pierwszą próbę wielostronnego zakończenia walk w czasie wojny peloponeskiej był Kongres w Gela w 424 roku. Polis greckie na Sycylii były zaangażowane w ten konflikt tylko pośrednio. Związane to było z działaniami Aten, które podsycały występujący od początku kolonizacji konflikt między Dorami a Jonami na tej wyspie1.

Ateńskie zaangażowanie w sprawy sycylijskie było związane sojuszami, jakie zawarli z tamtejszymi państw2. W tym okresie Ateńczycy nie rozważali podboju wyspy, a jedynie powstrzymanie dostaw zboża na Peloponez3. W wojnie na Sycylii, a szczególnie podczas walk o opanowanie Cieśniny Mesyńskiej sukcesy odnosili syrakuzańczycy.4 W następstwie tego wiele tamtejszych państw postanowiło zakończyć konflikt. Pierwszymi z nich była Gela i Kamaryna. Pierwsza z nich wspierała Ateny, natomiast druga był sojusznikiem Syrakuz.

Po podpisaniu traktatu przez te dwa państwa, do Gelai zaczęli napływać wysłannicy wielu państw sycylijskich5. Przez dłuższy czas toczyły się debaty nad formułą zakończenia walk oraz jej warunkami. Najważniejsze dla dyskusji wystąpienie wygłosił Hermokrates. Dowodził on, że Syrakuzy są zainteresowane jej skończeniem. Wskazywał, że prawdziwym zagrożeniem dla wolności państw sycylijskich są Ateny, które dążą do podboju Sycylii. Jest to dla nich naturalne i ma związek z ich imperializmem. Wobec tego powinno zapomnieć o animozjach między różnymi szczepami Greków. Sycylijczycy powinni się bronić przed tym i powstrzymać Ateńczyków przed realizacją tego celu. Dlatego należy zakończyć wojny między Grekami bez rozstrzygania win i przeciągania negocjacji. Następnie trzeba wyrzucić Ateńczyków z Sycylii i nie pozwalać im na ponowną interwencję6.

Kongres pokojowy

Grecy zgromadzeni na Kongresie postanowili przyjąć propozycję Hermokratesa. Zawarli traktat, w myśl, którego zakończono wszystkie wojny. Wszystkie państwa, które zawierały pokój utrzymały tereny posiadane przez nie. Jedynie Kamarina za drobną opłatą, dostała kawałek terytorium syrakuzańskiego. Sojusznicy ateńscy poinformowali strategów ateńskich o pokoju i odesłali ich do domu. Dowódcy wojsk ekspedycyjnych byli zadowoleni takim rozwojem sytuacji i bez problemów opuścili Sycylię. W Atenach jednak stanęli przed sądem za niezrealizowanie celów wyprawy7.

W tym traktacie widzimy pierwsze cechy charakterystyczne w przyszłości dla koine eirene. Jest to mianowicie zamrożenie sporów między sygnatariuszami przez zachowanie przez nich status quo. Wszystkie państwa utrzymały autonomię i nie stawały się zależne od innych, w jakikolwiek sposób. Ponadto wszyscy zgadzali się na zwalczanie każdej interwencji zewnętrznej w sprawy sycylijskie. Tym samym starały się utrzymać stan, jaki osiągnęły dzięki zawarciu pokoju.

Oprócz cech, wskazujących na charakter tego pokoju, jako koine eirene, występują tam znaczące różnice. Również brakuje informacji, o wprowadzeniu zakaz prowadzenia wojen między państwami Greków sycylijskich. Co skutkowało brakiem kar za złamanie warunków pokoju.

1G. Lach, Wyprawa sycylijska 415-413 p.n.e., Warszawa 2007, s. 9.

2Th. III 86; Diod. XII 54; B. Bosworth, Athens’ First Intervention in Sicily: Thucydides and the Sicilian Tradition, CQ XXXXII, 1992, s. 50.

3H. D. Westlake, Athenian Aims in Sicily, 427-424 B.C.: A Study in Thucydidean Motivation, Historia IX, 1960, s. 389-90.

4Th. IV 1.

5Ibidem. IV 58.

6Ibidem. IV 59-64.

7Ibidem, IV 65; R. Kulesza, op. cit., s. 119.

Więcej na temat ówczesnej sytuacji na Sycylii poniżej.

https://www.jstor.org/stable/j.ctvbj7grj

Koine Eirene – ciąg dalszy


Wojna lelantyjska

Pierwszym poświadczonym w źródłach konfliktem między blokami państw była wojna lelantyjska. Miała ona miejsce w VII wieku i jej przyczyną był spór między Chalkis a Eretrią o ziemie uprawne leżące między nimi1. Obie strony zebrały sojuszników, z których część bezpośrednio włączyła się do walki. Nie ma jednak zbyt wielu informacji o warunkach, na jakich się ten konflikt zakończył2. Wobec tego niemożliwe jest ustalenie, czy zastosowano w nim Koine eirene. Podobnie było z innymi wojnami z epoki archaicznej, które przekraczały wymiar konfliktu między dwoma państwami.

Wojny z piątego wieku

Także w czasie wojen perskich nie wykorzystano koine eirene. Zawieszenie konfliktów między członkami związku helleńskiego było jednorazową akcją. Nie obejmowało również wszystkich państw greckich. Wskazują na to relacje między Atenami a Eginą, które zarówno przed, jak i po wojnach perskich miały taki sam charakter3.

Pierwsze znane przypadki zastosowania Koine Eirene było bezpośrednio związane z wytworzeniem się dwóch związków politycznych, Symmachii Spartańskiej oraz Arche Ateńskiej, które powstały w połowie V wieku4. Rywalizacja między Atenami i Spartą o hegemonię w Helladzie doprowadziła do wybuchu konfliktów pomiędzy nimi.

Organizacje te różniły się strukturami, oraz stopniem ingerencji państwa przewodzącego. Również miały one inne cele pierwotne. Symmachia miała zapewnić Sparcie i jej sojusznikom ochronę przed Atenami.5 Natomiast Arche wyewoluowało ze Związku Delijskiego, który miał za zadanie powstrzymywać Persję przed wkroczeniem na Morze Egejskiego. Po przekształceniu się w imperium ateńskie miała wspierać finansowo i materiałowo hegemona6. Oprócz Grecji kontynentalnej i Morza Egejskiego dużą rolę pojawienie się Koine Eirene miała Sycylia.

Pierwszy znany traktat kończący wojnę między blokami państw w Helladzie w piątym wieku miał miejsce w 446 roku7. Wygaszał on tzw. I wojnę peloponeską i jest znany, jako pokój trzydziestoletni. Nie można go traktować jako Koine Eirene. Wskazuje na to brak kilku kluczowych aspektów. Ateny, jak i Sparta, nie współpracowały w celu eliminacji przypadków jego łamania. Nie wskazano również kar za naruszenie jego postanowień. Brakuje ponadto informacji, czy traktat ten podpisały tylko Sparta i Ateny, czy też ktoś jeszcze. Był on ograniczony czasowo i nie obejmował swoim zasięgiem całej Grecji. Nie zawarto w nim zapisów dotyczących autonomii poleis. Był on tylko próbą ustalenia stref wpływów8.

Wojna Peloponeska

Konfliktem, który najbardziej przyczynił się do ukształtowania Koine Eirene była wojna peloponeska. Jej zasięg, obejmujący dużą część ziem zamieszkanych przez Greków zmuszał do stworzenia metody na zakończenie wojny na wszystkich terenach, na których była ona prowadzona. Było to związane z intensywnością działań i wpływem ich na gospodarkę i społeczeństwa państw greckich. Na skutek tego lokalne porozumienia nie dawały szans na zakończenie konfliktu9.

1Th, I 15. A. R. Burn, The So-Called „Trade Leagues” in Early Greek History and the Lelantine War, JHS XLIX, 1929, s. 31-34; D.W. Bradeen, The Leantine War and Pheidon of Argos, TAPhA LXXVIII, 1949 s. 240-241; O. Murray, Narodziny Grecji, Warszawa 2004, s. 106; S. B. Pomeroy, S. M. Burnstein, W. Donald, J. T. Roberts, Starożytna Grecja, Warszawa 2010, s. 178.

2A. R. Burn, op cit., s. 35-37; O. Murray, op. cit.,s. 107-8.

3Hdt. VII 145; J. A. O. Larsen, Federation for Peace in Ancient Greece, CPh XXXIX, 1944, s. 152; T. Figuera, Herodotus on the early hostilites between Aegina and Athens, AJPh CVI, 1985, s. 67-68; A. Tronsen, The Hellenic League of 480 B.C. – Fact or ideological fiction?, AC XXXIV, 1991, s. 104-105; O. Murray, op. cit., s. 377; G. Lach, Salamina-Plateje, Warszawa 2010, s.124.

4R. Kulesza, Wojna peloponeska, Warszawa 2006, s. 45.

5Dyskusja nad momentem powstania Symmachii Spartańskiej jest oparta o dwa odmienne stanowiska. Tradycyjnie uznawano, że jej początki miały miejsce w VI lub nawet VII wiekiem. Miało być to związane z zaprzestaniem wcielania nowych terenów do państwa spartańskiego po II wojnie mesyńskiej. Pogląd ten można zauważyć między innymi w pracach G. Busolt, Die Lakedamioner und ihre Bundesgenossen, Leipzig 1878; J. A. O. Larsen, Sparta and the Ionian Revolt: A study of Spartan Foregin Policy and the Genesis of the Pelopponesian League, CP XXVII, 1931; G.M.E. de Ste.Croix, The orgines of the Peloponnesian War, London 1972; P. Cartladge, The orgins and organization of the Pelopponesian League, [w:] M. Whitby, Sparta, London 2002, s. 223-229; J. A. Caprio, An Allied History of the Peloponnesian League: Elis, Tegea, and Mantinea, Ottawa2005, s. 4-5. Najnowsze badania wskazują na możliwość powstania jej dopiero w połowie V wieku w reakcji na powstanie Arche Ateńskiej. Stanowisko to widać w A. Wolicki, Symmachia Spartańska w VI-V w. p.n.e., Warszawa 2012, s. 237-241.

6W. K. Pritchett, The Transfer of the Delian Treasury, Historia XVIII, 1969, s. 20-21.

7Th. I 23; Diod. XII 7; N. O. Brown, Pindar, Sophocles and Thirty Years’ Peace, TPhA LXXXI, 1951, s. 2-3; A. Wolicki, op. cit., s. 232-3.

8A. J. Holladay, Sparta’s role in the First Peloponnesian War, JHS XCVII, 1977, s. 60-61; A. Wolicki, op. cit., s. 232-33.

9D. Musti, L’Economica in Grecia, Bari 1981, s. 105-106.


Dla tych co się zastanawiają jak wymawiać Eirene.

Koine Eirene

Koine Eirene było grecką nazwą na pokój powszechny. Była to jedna z pierwszych prób zakończenia wojen, nie między dwoma państwami. A pomiędzy znaczną ich grupą.

Podstawowym warunkiem do uznania pokoju za powszechny jest brak jego ograniczenia tylko do dwóch państw. Musiał on dotyczyć wielu polis. Drugim kluczowym warunkiem było zawarcie go w intencji zakończenia za jego pomocą wojen w danym regionie. Ponadto miał podawać warunki, pod jakimi poszczególne państwa zobowiązywały się do zakończenia walk oraz wprowadzały sankcje dla państw, które łamałyby jego postanowienia. Ich ustalenie musiało być poprzedzone rozmowami między państwami przystępującymi do niego. Polis będące jego sygnatariuszami najczęściej zatrzymywały tereny posiadane ówcześnie. Pokój był ponadto zaprzysiężony przez większość państw biorących udział w konflikcie. Kluczowym warunkiem Koine Eirene była również autonomia poleis.


Terminologia

Termin koine eirene użył po raz pierwszy Andokides1. Jest on połączeniem słowa koine (κοινη) oznaczającego powszechny, oraz εἰρήνη, które było interpretowane jako stan pokoju będący odwrotnością wojny πόλεμος2.

W czwartym wieku wyrażenie koine eirene pojawia się w źródłach siedem razy. Oprócz wspomnianego wyżej Andokidesa jest ono również u Aeschinesa, trzykrotnie w jednej z mów Demostenesa i dwukrotnie w jednej inskrypcji.3 O wiele częściej pojawia się ten termin u Diodora który korzystał z Efora przy pisaniu XV i XVI księgi.4 Natomiast ani razu nie posługują się nim Ksenofont oraz Isokrates. Mimo tego opisują oni warunki traktatów, które należy uznać za koine eirene.

Pojęcie autonomii

Najważniejszym terminem pojawiającym się w przypadku zawierania koine eirene była αὐτονόμους. Jej znaczenie było bardziej obszerne niż dzisiaj. Oznaczała możliwość samodzielnego podejmowania decyzji przez państwo. Pojęcie to było znane w Grecji od dawna. Szczególną rolę w zmianie jego rozumienia miał Pokój Królewski5. Uznanie polis za posiadające autonomię było spornym punktem. Szczególnie przypadki federacji państw (Związek Beocki, Związek Chalkidycki) był problematyczne. Polis przystępowały do nich z reguły dobrowolnie i zgadzały się wtedy na oddanie części ze swojej samodzielności organom wspólnym związku. Inne państwa jak Ateny często nie postrzegały tego problemu za istotny6.

1Andc. III 17.

2L. Santi Amantini, Terminologia degli accordi di pace nelle epigrafii e nelle fonti letterarie greche, [w:] Atti del II Seminario Internazionale sui Lessici Tecnici Greci e Latini, 1997, s. 213-231; A. Wolicki, Symachia Spartańska w VI i V w. p.n.e., Warszawa 2012, s. 246-250.

3Andc. III 17; Aeshin. III 254; Dem XVII 2 4 17; IG II2 236.

4Diod., XV 5 38 45 50 51 70 76 89 90 94, XVI 60, XVII 9, XX 46.

5T. T. B. Ryder, Koine Eirene, London 1965, s. 6; A. G. Kenn, Where the Boiotian Poleis Autonomai? [w:] More studies in the Ancient Greece polis, Stuttgart 1999, s. 123-124.

6A. G. Kenn, s. 116-117.

https://openlibrary.org/works/OL10362531W/Koine_eirene

Wyspy północnej części Morza Egejskiego.

wyspy

Tasos

Wyspa Tasos została zasiedlona przez kolonistów z Paros. Miasto miało dwa porty. Miało kopalnie złota na wybrzeżu Tracji. Już przed wojnami perskimi było bogate dzięki posiadłościm na lądzie. Następnie był częścią Arche Ateńskiej przeciwko której szybko się zbuntował. Został pokonany i zmuszony do oddania kopalni w Tracji oraz zburzenia murów. Fillip II wcielił ją do królestwa Macedonii. Przez cały czas była wyspa zamieszkana choć miejsce stolicy wyspy się zmieniało.

Główne miasto zwało się Heraklejon i miało akropol wokół którego początkowo koncentrował się zaludnienie. Istniały w nim świątynie w tym ta poświęcona Heraklesowi, której kult rozpowszechniony był na wyspie. Centralne miejsce zajmował port. Znajdowała się tam Agora z monumentalnymi budynkami publicznymi.

Samotraka

Samotraka została zasiedlona przez kolonistów z Samos. Wcześniej mieszkali na niej Pelazgowie, Karowie i Trakowie. Szybko stała się ważnym sanktuarium greckim. Miały miejsce w nim misteria. Zespół świątynny był rozbudowywany od czasów archaicznych aż do rzymskich. Zdjęcie powyżej ukazuje główną świątynię sanktuarium. W czasie wojen perskich była pod kontrolą Persów, następnie członkiem Arche Ateńskiej, a od panowania Filipa II w Macedonii. Stała się wtedy jednym z kluczowych sanktuariów królestwa Macedońskiego. Najsłynniejszym z symboli związanych z ich panowaniem na tej wyspie jest Nike z Samotraki. Upamiętnia ona zwycięstwo floty Antygonidów nad okrętami Ptolemeuszy.

Lemnos

Lemnos było wyspą poświęconą Hefajstosowi, który miał spaść na tą wyspę po wyrzuceniu z Olimpu. Przez przybyciem osadników z Aten miała być zasiedlona przez miejscową ludność mówiącą lokalnym językiem. Jego pozostałością jest stella z Lemnos. Była kleurchią ateńską przez następne większość V i IV wieku. Później stała się niepodległym polis.

Imbros

Imbros zajmowała strategiczną pozycję w czasach antycznych z uwagi na bliskość do Hellespontu. Była wyspą poświęconą Hefajstosowi. Pelazgowie, którzy ją zamieszkiwali zostali zastąpieni przez ateńskich kleurchów. Została zdobyta przez Persów. Jednak szybko odbili ją Ateńczycy. Była ich kleurchią aż do czasów rzymskich.

Więcej na temat Tasos przeczytacie poniżej.

https://www.jstor.org/stable/30103408

Greckie miasta Pierii

pierii

Pydna

Nie jest wiadome kto założył Pydnę. Jest jednak pewne iż było to miasto Greckie a nie Macedońskie. Dzięki dobremu portowi szybko się rozwijało. Niedługo po wojnach perskich stało się członkiem Arche Ateńskiej. Od czasów wojny peloponeskiej było często atakowane przez Macedonię. Jednak dopiero Filip II ją zdobył. Od tego czasu była ważnym miastem królestwa Macedonii. Pod jego murami stoczono bitwę która zakończyła istnienie tego państwa. Miasto istniało do czasów bizantyjskich. Miasto przez długi czas wybijało własne monety.

Methone

Miasto zostało założone przez Erytrejczyków. Była sojusznikiem Aten do czasu gdy zdobył ją Filip II i wcielił do Macedonii. Mieszkańcy musieli je opuścić, a mury miasta zburzono. Methone było połozone nad zatoką, która była osłonięta z trzech stron lądem. Dzięki temu była dobrym portem i sprzyjała rozwojowi miasta.

Dion

Dion była najważniejszym sanktuarium Macedonii. Od czasów prehistorycznych oddawano tam cześć bogom olimpijskim. Miasto leżało nad rzeką zdatną do żeglugi. Za czasów Filipa II i Aleksandra wzniesiono w niej wiele świątyń. Powstał też pomnik na cześć poległych Macedończyków w bitwie nad Granikiem. Również za czasów hellenistycznych królowie Macedońscy rozbudowywali sanktuarium i otoczyli je murami. Nie uchroniło to go od złupienia przez Etolów. Po upadku państwa miasto podupadło. Istniało aż do końca starożytności gdy zostało opuszczone. Pomnik na zdjęciu pochodzi z tego miasta.

Więcej o Methone i okolicznych polis założonych przez Erytreę dowiecie się poniżej.

https://www.jstor.org/stable/30103798

Miasta Chalkidyki

chalkidyka

Oilnt

Olint był przez długi czas najważniejszym miastem Chalkidyki. Było początkowo miastem miejscowego ludu Bottejczyków. W czasie wojen perskich zostało zasiedlone przez greków z pobliskich miast. Stało się członkiem Arche Ateńskiej. W czasie wojny peloponeskiej opuściła ją. Przy okazji kilka miast greckich z wybrzeża postanowiło przenieść ludność do Olintu. Stał się on stolicą związku Chalkidyckiego. Był nim aż do czasu gdy został zburzony przez Filipa II.

Olint był zbudowany na planie hipodamejskim. Leżał w pewnym oddaleniu od morza. Wobec tego był połączony ze swoim portem za pomocą długich murów. Mury miasta były ceglane. Niewiele jednak zostało z miasta po jego zrównaniu z ziemią. Wśród najsławniejszych jego obywateli znajdowali się historycy Ephippus i Callistenes oraz filozof Euphantus.

Potidaea – Cassandrea

Potidaea była jedynym doryckim polis na Chalkidyce założonym przez Korynt. Leżała w najwęższym miejscu półwyspu Pallene.Podczas wojen perskich zbuntowała się przeciwko Achemenidom. Była oblegana przez ich wojska. Została uratowana dzięki tsunami które zniszczyło wrogą flotę. Następnie była członkiem Arche Ateńskiego. Jeszcze przed wybuchem wojny peloponeskiej zbuntowała się i była oblegane przez Ateńczyków. Po długich walkach została zmuszona do kapitulacji. Mieszkańcy musieli opuścić miasto i na ich miejsce sprowadzono uchodźców z Platej.

Na początku epoki hellenistycznej Cassander wybudował na miejscu Potidae miasto Cassandrea. Była jednym z ważniejszych miast Macedonii. Wykopano kanał przez miasto, który pozwalał ominąć półwysep Palene. Polis było jednym z najbogatszych miast królestwa. Miało dwa porty i wiele wspaniałych świątyń. Wśród najsłwniejszych mieszkańców miasta był historyk Aristobulos. Cassandrea została opuszczona dopiero w czasach bizantyjskich.

Mende

Mende było jednym z pierwszych polis założonych przez Erytrejczyków. Znajdowało się na końcu półwyspu Pallene. Szybko się rozwineło dzięki kopniom srebra, złota i ołowiu leżącym w pobliżu. Kontrolowało także szlaki chandlowe z Grecji do Tracji. Było członkiem Arche Ateńskiej do czasów wojny peloponeskiej gdy się zbuntowało. Zostało zdobyte przez Ateńczyków. Zostało jednak odbudowane i istniało do czasów hellenistycznych gdy jego mieszkańców przeniesiono do Cassanderii. Centrum miasta stanowił wysoki akropol. Główna ulica miasta była szeroka i biegła od agory do wybrzeża.

Więcej informacji o miastach Chalkidyki poniżej.

https://www.jstor.org/stable/30102553

Ampfipolis i okolice

Tetradrachm,_364-363_BC,_Amphipolis

Ampfipolis

Ampfipolis zostało założone przez Ateńczyków. Miała zapewniać im dostęp do pobliskich kopalni srebra oraz lasów. W czasie wojny peloponeskiej zostało zdobyte przez Spartan. Próbowali oni ją Ateńczycy odzyskać, ale nigdy im się to nie udało. Za Filipa II dostała się pod władzę Macedonii pod którą była do końca jej istnienia. Było stolicą regionu Edonis. Miasto zostało opuszczone dopiero w czasach bizantyjskich.

W Amfipolis znajdował się skarbiec i mennica produkująca monety jak powyżej. Miasto było bogate dzięki położeniu na ważnych szlakach ekonomicznych. Ponadto znaleziono tam Lwa z Amfipolis. Miał on upamiętniać jednego z generałów Macedońskich. Pochodzili z tego polis filozofowie Demetriusz, Zolius i Hermagoras. Admirałowie Aleksandra Wielkiego: Nearchos i Erygius. Niedaleko miasta znajduje się grobowiec Kasta. Jeden z największych w Grecji.

Eion

Eion było kolonią Erytrei leżącą u ujścia Strymonu. Została zajęta przez Persów, którzy po powstaniu jońskim zainstalowali tutaj swój garnizon. Pod koniec wojen perskich została zdobyta i złupiona przez Ateńczyków. Założyli oni niedaleko Amfipolis a Eion sprowadzili do rangi jej portu.

Stagira

Stagira została założona jako kolonia Andros leżała we wschodniej Chalikdyce. Była przez pewien czas pod kontrolą Persów. Później stała się członkiem Arche Ateńskiej przeciwko której się zbuntowała w czasie wojny peloponeskiej. Filip II zdobył ją i zniszczył. Dzięki wstawiennictwie Arystotelesa, który był nauczycielem Aleksandra Wielkiego i pochodził z tego miasta odbudował ją. W mieście było wiele świątyń, istniał także akwedukt dostarczający wodę.

Akantos

Akanthos także było kolonią Andros położona we wschodniej Chalkidyce. Szybko zaczęła się rozwijać i już w czasach wojen perskich była ważnym polis. Jej mieszkańcy pomagali w przekopaniu kanału Xerxesa przez półwysep Athos. Znalazła się później w Arche Ateńskiej aż do czasów wojny peloponeskiej. Filip II włączył je do Macedonii. Miasto istniało aż do czasów Bizantyjskich. Było jednym z bogatszych miast w regionie. Wybijała własne monety oraz miała rozbudowany Akropol z wieloma świątyniami.

Więcej na temat Amfipolis przeczytacie poniżej.

https://www.jstor.org/stable/10.2972/hesperia.88.4.0707

Miasta Egejskiego wybrzeża Tracji

Abdera

Abdera

Wśród miast wybrzeża trackiego morza Egejskiego najważniejszym była Abdera. Była kolonią zakładaną dwukrotnie, najpierw przez Klazomenaj. Została ona jednak zniszczona przez Traków. Ponownie założyli Abderę mieszkańcy Teos uciekający przed podbojem Azji Mniejszej przez Persów. Kilkadziesiąt lat później nowe miasto zostało podbite przez imperium Achamenidzkie. Po jego wypchnięciu z Europy popadło w zależność od królestwa Odrysów. W czasie wojny peloponeskiej było częścią Arche Ateńskiego. Filip II wcielił je do państwa macedońskiego. W następnych wiekach zaczęła się chylić ku upadkowi.

Znajdowano w Abderze ceramikę z środkowej europy. Wskazuje to na znaczenie jej jako ośrodka handlowego. Wybijano w niej monety, najczęściej brązowe. A także srebrne poza krótkim okresem należenia do Ateńskiej Arche gdy musiało miasto płacić wysoką składkę w srebrze. Abdera była także dużym producentem zboża. W mieście było wiele bogatych domów budowanych podobnie jak w miastach jońskich w Azji Mniejszej. Ponadto posiadała rozbudowany system fortyfikacji. Znajdowały się w niej także liczne świątynie oraz akropol. Wśród sławnych mieszkańców miasta byli filozofowie Demokryt, Protagoras i historyk Hekatajos. Mimo tego jego obywatele byli uważani za najgłupszych w Helladzie.

Maroneja

Maroneja została założona przez mieszkańców Chios. Przez długi czas była wolnym miastem. Dopiero ateńczycy wcielili ja do swojego Arche. Później została włączona do królestwa Macedonii przez Filipa II. Była dużym miastem, a głównym towarem eksportowym było z niej wino. Najsłynniejsze osoby pochodzące z tego miasta to filozofowie Mertocles i jego siostra Hiparcha. Oboje byli cynikami.

Aions

Ainos zostało założone przez Mityleńczyków. Było jedynym nie jońskim miastem w Tracji. Było członkiem Arche Ateńskiego. W czasach hellenistycznych toczono o nie walki. Wiązało się to z jego położeniem nad ujściem rzeki Hybros. Wśród najsłynniejszych osób pochodzących z niego byli bracia – filozofowie Phyton i Heraclides. Dokonali oni zabójstwa króla Odrysów Kotysa.

Messambria

Messambria została założona przez uchodźców z Chalcedonu i Bizancjum po stłumieniu powastania jońskiego. Nie odgrywała dużej roli politycznej. Miała jednak własne monety. Istniała w niej świątynia Apolla zbudowana na miejscowym akropolu. Miasto opustoszało dopiero w epoce bizantyjskiej.

Więcej o urbanistyce Abdery jest poniżej.

https://www.jstor.org/stable/503922

Miasta Grecji antycznej

Polis

Po opowieści o dynastiach hellenistycznych przechodzimy do kolejnego wielkiego tematu. Zajmiemy się miastami jakie założyli Grecy w Helladzie, Italii, Sycylii, nad Morzem Czarnym i na Bliskim Wschodzie. Powstawały inne zarówno w epoce mykeńskiej, archaicznej, klasycznej  jak i hellenistycznej. Były to miasta powstałe zarówno na terenie starych metropolii ,jak i na całkowicie dziewiczych terenach.Odgrywały nieraz znaczną rolę zarówno w starożytności jak i w czasach późniejszych. Wiele z nich istnieje do dzisiaj. Niektóre były wielokrotnie niszczona a następnie odbudowywane. Pozycje polityczna oraz ustrój tych państw zmieniał się z biegiem czasu. W tej części nie będę się skupiał jednak na polityce jaka miała miejsce w tych polis a na ich dziejach kulturowych, społecznych jak i gospodarczych.

Polis były formą państwa jaka wykształciła się w Grecji Archaicznej. Miasta-Państwa istniały nie tylko na terenie Hellady. Pojawiały się także w wielu innych kulturach. Polis było nie tylko samym miastem, ale też społecznością je zamieszkującą. Była ona zintegrowana i potrafiła decydować nie tylko o swoich lokalnych sprawach. Nieraz prowadziła aktywną politykę zagraniczną. Ta forma organizmów państwowych powodowała iż cywilizacja grecka była cywilizacją miejską. Dzięki temu łatwo ustalić jej zasięg. Ponadto uławia to badanie jej archeologiczne. W tej sekcji pokażę Wam jak bardzo różnorodne były to miasta. I jaki wypływ miały na okoliczne tereny. Więcej informacji na temat polis zobaczycie w linku poniżej.

« Older posts