Które miasto zostało założone na miejscu starej miejscowości
Poniżej trochę informacji o greckich koloniach w Cyrenajce.
Strona o historii antycznej
Poniżej trochę informacji o greckich koloniach w Cyrenajce.
Więcej o koloniach ptolemejskich na igrzyskach olimpijskich.
Więcej na temat terenów nad Morzem Czerwonym w czasach Ptolemejskich

Dokładna lokalizacja tej miejscowości nie jest znana. Miała mieć znaczenie strategiczne. Miał się znajdować tam port. Polis zostało założone przez Ptolemeusz Philadelfosa. Razem z całym regionem miało szybko znaleźć się pod kontrolą Seleukidów. Nie wiadomo nic na temat wielkości miasta. Ani na temat tego kiedy zostało opuszczone.
Polis leżało niedaleko dzisiejszego Retimno. Miasto miało istnieć już w czasie wojny Chermonidejskiej. Powstało na miejscu starego polis. Nie wiadomo kiedy dokładnie się wydarzyło jej przemianowanie. Miasto miało port oraz mennicę. Jednak jego wielkość jest nie znana. Nie jest pewne kiedy je opuszczono.
Ptolemeusze zdobyli to miasto w czasie 3 wojny syryjskiej. Nadali mu następnie nazwę Ptolemais. Leżało ono Toradzie. Niewiele wiadomo na temat losów tego miasta pod rządami Ptolemeuszy. Jak i wszystkie inne miasta Ptolemeuszy w Azji Mniejszej miało port. W czasach rzymskich było już opuszczone.
Miasto istniało od czasów Archaicznych. Za czasów Antygona próbowano je połączyć z Teos. Nie udało się tego jednak dokonać. Ptolemeusze zdobyli kontrolę nad Jonią i tym miastem najprawdopodobniej za czasów Ptolemeusza Euergetesa podczas trzeciej wojny syryjskiej. Jeszcze za czasów Antiocha Sotera miało to miasto honorować Seleukidów. Pod ich władzę powróciło za czasów Antiocha Megasa. Miasto istniało aż do czasów późno rzymskich. Było wtedy siedzibą biskupstwa.
Miasto było bogate i za czasów rzymskich stanowiło jeden z ośrodków kulturalnych Azji Mniejszej. Do czasów dzisiejszych zachowały się między innymi mury i ruiny łaźni rzymskich. Istniały w jego pobliżu gorące źródła. Ponadto posiadało ono port. W mieście istniała także mennica. Moneta na zdjęciu powyżej została w niej wybita.
Niewiele wiemy na temat tego miasta. Zostało ono wspominane przez Strabona. Miało leżeć między rzekami Melas a Alanya. Nie zostało jednak odnalezione do tej pory. Najprawdopodobniej założył je Ptolemeusz Filadelfos. Razem z okolicznymi miastami była zarządzana przez Ekonoma.
Więcej na temat rządów Ptolemeuszy w Azji Mniejszej poniżej.

Miasto założono w siódmym wieku p.n.e. W czwartym wieku trzęsienia ziemi doprowadziły do osunięcia się dużej części miasta do morza. Miasto zostało odbudowane z pomocą Ptolemeuszy. Służyło za port miasta Cyrena. Rozwijało się przez cały okres hellenistyczny i rzymski. Było zamieszkane także w czasach bizantyjskich. W Apollonii istniała świątynia jak i stadion. Otoczone było murem na kształcie trapezu. O szerokim zasięgu handlu tego portowego miasta świadczą amfory z Grecji, Sycylii i Italii. Miasto leżało na miejscu współczesnej Susy.
Miasto założone jako Taucheria zmieniło nazwę za Ptolemeusza Euregetesa. Leżało na wybrzeżu Cyrenajki, na zachód od Ptolemais. Wykopaliska pozwoliły na odkrycie silnych murów miejskich z czasów bizantyjskich. Nie wiadomo jednak zbyt wiele na temat samego miasta.
Miasto założono w szóstym wieku p.n.e. Nazwę zmienił Na Berenikę Ptolemeusz Eureugetes. Przesunięto wtedy także lokalizację miasta. Berenika leżała od wtedy na końcu półwyspu, dzięki czemu port był chroniony naturalnie od sztormów. Nie wiadomo co skłoniło Ptolemeuszy do przeniesienia miasta. Dokładna data tego wydarzenia nie jest znana. Obecnie na miejscu tego miasta leży Benghazi. Leżało ono najbardziej na zachód spośród miast Cyrenajki. Było ważnym ośrodkiem handlowym.
Wykopaliska w mieście pozwoliły odkryć fortyfikacje, cmentarz oraz monety z Euesprides. Jednak z Berenike już nie. Co może wskazywać na brak ówcześnie mennicy w tym mieście. W Berenice istniała ważna świątynia Afrodyty i Apolla. Ponadto odkryto stelę honoryfikacyjną z pierwszego wieku p.n.e.Miasto leżało na planie oktagonalnym na osi północ-południe. Ponadto odkryto amfory w wielu regionów morza śródziemnego.
Miejsce Ptolemais zostało zasiedlone przed czasami hellenistycznymi. Leżało około stu kilometrów na wschód od Bereniki, na wybrzeżu Cyrenajki. Służyło za port miasta Barka. Za Ptolemeusza Euergatesa zmieniono mu nazwę i wcielono do niego miasto Barkę. W czasach późno rzymskich w mieście znajdowała się siedziba biskupstwa.
Euergetes przebudował Ptolemais dając mu nowy plan. Wzniesiono także mury jak i pałac gubernatora. Miasto rozwijało się w następnych wiekach. Aż do czasów gdy straciło dostęp do słodkiej wody. Odnowiono je dopiero za czasów Justyniana budując akwedukt. W mieście zanjdował się ponadto Hipodrom, Teatr i Odeon. W mieście na początku XXI wieku działała polska misja archeologiczna.
O wykopaliskach w Apollonii więcej poniżej.
Więcej na temat papirusów z Oxyrynchos poniżej.

Miasto to leżało w środkowym Egipcie nad Barh Yussef, zwanym w czasach ptolemejskich Tomis. Była to odnoga Nilu, która uchodziła do Jeziora Moeris. Oksyrynchos zamieszkiwano już w okresie starego państwa. Od wtedy pełniła rolę stolicy nomu. I jednym z większych miast Egiptu. W czasach ptolemejskich założono w nim kolonię grecką i żydowska.
Znaczenie miasta dla poznania Egiptu czasów ptolemejskich i rzymskich wzrosło dzięki odkryciu zbioru papirusów. Do tej pory udało się skatalogować 5000 spośród nich. Dotyczą one wszelkich sfer życia w ówczesnym Egipcie. Oprócz tego odkryto dużą część samego miasta. Zdjęcie w wykopalisk w Oksyrynchos powyżej.
Było to najlepszy z portów między deltą Nilu a Cyrenajką. Miasto założył Aleksander w czasie marszu do Oazy Siva. Odgrywało dużą rolę w handlu miedzy Egiptem a Rzymem. Wejście do portu było naturalnie chronione od sztormów. Polis znajduje się obecnie pod wodą. Prowadzono w jego miejscu wykopaliska podwodne. Obok niego leży dzisiaj Mersa Matruh.
Miało zostać założone przez Boethusa. Leżało na samym południu Egiptu, za pierwszą kataraktą. Nie wiemy nic na temat dokładnej lokalizacji miasta. Także jego rola i czas zamieszkania są nie znane.
Miasto to założył w Tebaidzie Ptolemeusz Soter. Było wielkością porównywalne do Memfis i miało grecki ustrój. W mieście był zarówno prytanejon, bulla jak i gimnazjon. Większość mieszkańców miała przybyć z Peloponezu i północnej Grecji. Najprawdopodobniej do miasta sprowadzono osadników w kilku falach. Mieszkańcy byli podzieleni na fylle i demy. W mieście stacjonował garnizon. Polis znajdowało się w nomie Thinickim. W epoce rzymskiej nadal było to ważne miasto.
W Ptolemais czczono Ptolemeusza Sotera, Zeusa, Dionizosa jak i bogów egipskich. Odkryto listy kapłanów Izydy z końcówki III i z II wieku p.n.e. W mieście istniał także teatr. W późnych czasach rzymskich znajdowała się w Ptolemais się siedziba biskupstwa. W mieście nie przeprowadzono jeszcze wykopalisk.
Więcej o kulcie Ptolemeusza Sotera poniżej.

Wiemy na temat tego miasta niewiele. Miało zostać założone przez startega Tebaidy, Beothiusa. Jako lokalizacje proponowana była najczęściej Krokodilopolis, Lykopolis i Kynpolis. W mieście miały znajdować się przynajmniej dwie agory.
Stare miasto Egipskie, które za czasów Ptolemejskich stało się jednym z ważnych ośrodków religijnych jak i administracyjnych. Znajdowało się w południowym Egipcie. Było stolicą nomu i mieściły się w niej dwie świątynie. Większa z nich, poświęcona Horusowi zachowała się do dzisiaj. W epoce rzymskiej w mieście stacjonował Legion II Trajana. Miał za zadanie osłaniać Egipt przed agresją z Nubii.
Miasto leżało w Delcie Nilu. Istniało od bardzo dawna. Jednak pod rządami Ptolemeuszy się znacznie rozwinęło. Produkowano w nim na masową ilość ceramikę. Istniały w mieście łaźnie oraz świątynie, wśród nich najważniejsza była Izydy. Miasto opustoszało dopiero za czasów arabskich.
Leżał on nad Kanopskim ujściem Nilu. Był bliskim przedmieściem Aleksandrii. Miasto było ważnym portem i ośrodkiem wypoczynkowym. Nazwane zostało na cześć Hereklesa. Pod koniec drugiego wieku p.n.e. duża cześć z niego została zalana. Resztki miasta istniały aż do VIII wieku gdy również znikła pod wodą. Stella na obrazku powyżej pochodzi z tego miasta. Datuje się na rządy Ptolemeusza Fyskona.
Istniało od bardzo dawna w oazie Fajum. Za czasów Ptolemejskich nastąpił ponowny jego rozwój. Było jednym z ważniejszych ośrodków produkcji zboża w Egipcie. Za czasów rzymskich rozpowszechniła się praktyka składania do grobów ciał z namalowanymi wizerunkami zmarłych.
Pierwsze greckie miasto założone na terenie Egiptu jeszcze w VI wieku przez osadników z Miletu. Zamieszkiwali go jednak grecy z całej Hellady. Leżało nad Kanopskim ujściem Nilu. Do czasów Ptolemejskich było jedynym polis w Egipcie i ważnym ośrodkiem handlowym. Później jego rola podupadła, kosztem szybko rozwijającej się Aleksandrii. W czasach rzymskich wychowało się w nim wielu sofistów i oratorów.
Więcej o Heraklejonie i zmianach jakie zaszły z poziomem wybrzeża na terenie Egiptu.
Więcej na temat handlu Egiptu Ptolemeuszy z Azją poniżej.

Informację na temat istnienia tego miasta znajdujemy u Ptolemeusza. Nie wiemy kiedy, ani przez kogo zostało założone, Możliwe iż jest ono tożsame z innym, leżącym na wybrzeżu Morza Czerwonego, Leuke Kome. Wiąże się to z pominięciem tego miasta przez Ptolemeusza. Jako że Strabon o nim nie pisał to mogło zyskać na znaczeniu dopiero w I wieku n.e.
Miasto to leżało niedaleko dzisiejszego El Qoseir. Było już zaludnione w starym państwie. Leżało na końcu drogi biegnącej z Koptos w dolinie Nilu. Inną nazwą miasta był port Afrodyty. Wejście do portu miało być osłaniane przez trzy wyspy. Rozwój Myos Hormos miał nastąpić jednak dopiero za czasów rzymskich. Zaczęło wtedy odgrywać ważną rolę w handlu między basenem morza czerwonego z Indiami. W okresie Ptolemeuszy miał być znikomy. Nie wiadomo który z monarchów miał go założyć. Najprawdopodobniej był to Ptolemeusz Filadelfosa.
Wykopaliska w tym mieście były prowadzone po raz pierwszy przez Amerykanów w latach 1978-1982. Następne miały miejsce w latach 1994-2000. Odkryto wtedy dokumenty, ostraki i papirusy wspominając o mieście. Ponadto odkryto amfory z okresu rzymskiego i zrobiono badania dzięki, którym ustalono obszar zajmowany i siatkę ulic Myos Hormos. Odkryto także pozostałości portu. Większość zabytków pochodziła z okresu rzymskiego, jednak trochę ze wcześniejszych także znaleziono. Zdjęcie powyżej pochodzi z tych wykopalisk.
Miasto miało zostać założone przez Satyrosa. Miał być on urzędnikiem Ptolemeusza Filadelfosa szukającym w regionie słoni. Miasto nazwano na cześć siostry króla. Polis to było dość małe. Nie wiemy jak długo miało być zamieszkane. Philothera miała posiadać port. Dokładna lokalizacja tej miejscowości nie jest znana.
Założone przez Eumedesa na wybrzeżu morza czerwonego. Znajdować się miała niedaleko jeziora Monoleus. Ptolemais posiadało niewielką przystań. Założenie zlecił Ptolemeusz Filadelfos, który chciał mieć tam swoje obszary łowieckie. Polowano tutaj na słonie, żółwie morskie jak i inne zwierzęta. W okolicach miasta były także pola uprawne pozwalające na utrzymanie miasta. Nie jest znana dokładna lokacja ani czas istnienia Ptolemais.
Więcej o Myos Hermos możecie przeczytać poniżej.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1095-9270.2007.00151.x
© 2026 Jaskinia Historii
Theme by Anders Noren — Up ↑