Jaskinia Historii

Strona o historii antycznej

Kolonie na terenie Cyrenajki

Apollonia

Miasto założono w siódmym wieku p.n.e. W czwartym wieku trzęsienia ziemi doprowadziły do osunięcia się dużej części miasta do morza. Miasto zostało odbudowane z pomocą Ptolemeuszy. Służyło za port miasta Cyrena. Rozwijało się przez cały okres hellenistyczny i rzymski. Było zamieszkane także w czasach bizantyjskich. W Apollonii istniała świątynia jak i stadion. Otoczone było murem na kształcie trapezu. O szerokim zasięgu handlu tego portowego miasta świadczą amfory z Grecji, Sycylii i Italii. Miasto leżało na miejscu współczesnej Susy.


Arsione Taucheria

Miasto założone jako Taucheria zmieniło nazwę za Ptolemeusza Euregetesa. Leżało na wybrzeżu Cyrenajki, na zachód od Ptolemais. Wykopaliska pozwoliły na odkrycie silnych murów miejskich z czasów bizantyjskich. Nie wiadomo jednak zbyt wiele na temat samego miasta.


Berenike Euesperides

Miasto założono w szóstym wieku p.n.e. Nazwę zmienił Na Berenikę Ptolemeusz Eureugetes. Przesunięto wtedy także lokalizację miasta. Berenika leżała od wtedy na końcu półwyspu, dzięki czemu port był chroniony naturalnie od sztormów. Nie wiadomo co skłoniło Ptolemeuszy do przeniesienia miasta. Dokładna data tego wydarzenia nie jest znana. Obecnie na miejscu tego miasta leży Benghazi. Leżało ono najbardziej na zachód spośród miast Cyrenajki. Było ważnym ośrodkiem handlowym.

Wykopaliska w mieście pozwoliły odkryć fortyfikacje, cmentarz oraz monety z Euesprides. Jednak z Berenike już nie. Co może wskazywać na brak ówcześnie mennicy w tym mieście. W Berenice istniała ważna świątynia Afrodyty i Apolla. Ponadto odkryto stelę honoryfikacyjną z pierwszego wieku p.n.e.Miasto leżało na planie oktagonalnym na osi północ-południe. Ponadto odkryto amfory w wielu regionów morza śródziemnego.


Ptolemais Barke

Miejsce Ptolemais zostało zasiedlone przed czasami hellenistycznymi. Leżało około stu kilometrów na wschód od Bereniki, na wybrzeżu Cyrenajki. Służyło za port miasta Barka. Za Ptolemeusza Euergatesa zmieniono mu nazwę i wcielono do niego miasto Barkę. W czasach późno rzymskich w mieście znajdowała się siedziba biskupstwa.

Euergetes przebudował Ptolemais dając mu nowy plan. Wzniesiono także mury jak i pałac gubernatora. Miasto rozwijało się w następnych wiekach. Aż do czasów gdy straciło dostęp do słodkiej wody. Odnowiono je dopiero za czasów Justyniana budując akwedukt. W mieście zanjdował się ponadto Hipodrom, Teatr i Odeon. W mieście na początku XXI wieku działała polska misja archeologiczna.


O wykopaliskach w Apollonii więcej poniżej.

https://www.jstor.org/stable/501894

Kolonie na terenie Egiptu – ciąg dalszy

Oksyrynchos

Miasto to leżało w środkowym Egipcie nad Barh Yussef, zwanym w czasach ptolemejskich Tomis. Była to odnoga Nilu, która uchodziła do Jeziora Moeris. Oksyrynchos zamieszkiwano już w okresie starego państwa. Od wtedy pełniła rolę stolicy nomu. I jednym z większych miast Egiptu. W czasach ptolemejskich założono w nim kolonię grecką i żydowska.

Znaczenie miasta dla poznania Egiptu czasów ptolemejskich i rzymskich wzrosło dzięki odkryciu zbioru papirusów. Do tej pory udało się skatalogować 5000 spośród nich. Dotyczą one wszelkich sfer życia w ówczesnym Egipcie. Oprócz tego odkryto dużą część samego miasta. Zdjęcie w wykopalisk w Oksyrynchos powyżej.


Paraitonion

Było to najlepszy z portów między deltą Nilu a Cyrenajką. Miasto założył Aleksander w czasie marszu do Oazy Siva. Odgrywało dużą rolę w handlu miedzy Egiptem a Rzymem. Wejście do portu było naturalnie chronione od sztormów. Polis znajduje się obecnie pod wodą. Prowadzono w jego miejscu wykopaliska podwodne. Obok niego leży dzisiaj Mersa Matruh.


Philometoris

Miało zostać założone przez Boethusa. Leżało na samym południu Egiptu, za pierwszą kataraktą. Nie wiemy nic na temat dokładnej lokalizacji miasta. Także jego rola i czas zamieszkania są nie znane.


Ptolemais w Tebaidzie

Miasto to założył w Tebaidzie Ptolemeusz Soter. Było wielkością porównywalne do Memfis i miało grecki ustrój. W mieście był zarówno prytanejon, bulla jak i gimnazjon. Większość mieszkańców miała przybyć z Peloponezu i północnej Grecji. Najprawdopodobniej do miasta sprowadzono osadników w kilku falach. Mieszkańcy byli podzieleni na fylle i demy. W mieście stacjonował garnizon. Polis znajdowało się w nomie Thinickim. W epoce rzymskiej nadal było to ważne miasto.

W Ptolemais czczono Ptolemeusza Sotera, Zeusa, Dionizosa jak i bogów egipskich. Odkryto listy kapłanów Izydy z końcówki III i z II wieku p.n.e. W mieście istniał także teatr. W późnych czasach rzymskich znajdowała się w Ptolemais się siedziba biskupstwa. W mieście nie przeprowadzono jeszcze wykopalisk.


Więcej o kulcie Ptolemeusza Sotera poniżej.

https://www.jstor.org/stable/20190833

Kolonie na terenie Egiptu

Euergetes

Wiemy na temat tego miasta niewiele. Miało zostać założone przez stratego Tebaidy, Beothiusa. Jako lokalizacje proponowana była najczęściej Krokodilopolis, Lykopolis i Kynpolis. W mieście miały znajdować się przynajmniej dwie agory.


Apollonopolis Magna

Stare miasto Egipskie, które za czasów Ptolemejskich stało się jednym z ważnych ośrodków religijnych jak i administracyjnych. Znajdowało się w południowym Egipcie. Było stolicą nomu i mieściły się w niej dwie świątynie. Większa z nich, poświęcona Horusowi zachowała się do dzisiaj. W epoce rzymskiej w mieście stacjonował Legion II Trajana. Miał za zadanie osłaniać Egipt przed agresją z Nubii.


Athribis

Miasto leżało w Delcie Nilu. Istniało od bardzo dawna. Jednak pod rządami Ptolemeuszy się znacznie rozwinęło. Produkowano w nim na masową ilość ceramikę. Istniały w mieście łaźnie oraz świątynie, wśród nich najważniejsza była Izydy. Miasto opustoszało dopiero za czasów arabskich.


Heraklejon

Leżał on nad Kanopskim ujściem Nilu. Był bliskim przedmieściem Aleksandrii. Miasto było ważnym portem i ośrodkiem wypoczynkowym. Nazwane zostało na cześć Hereklesa. Pod koniec drugiego wieku p.n.e. duża cześć z niego została zalana. Resztki miasta istniały aż do VIII wieku gdy również znikła pod wodą. Stella na obrazku powyżej pochodzi z tego miasta. Datuje się na rządy Ptolemeusza Fyskona.


Krokodilopolis

Istniało od bardzo dawna w oazie Fajum. Za czasów Ptolemejskich nastąpił ponowny jego rozwój. Było jednym z ważniejszych ośrodków produkcji zboża w Egipcie. Za czasów rzymskich rozpowszechniła się praktyka składania do grobów ciał z namalowanymi wizerunkami zmarłych.


Naucartis

Miasto założone jeszcze w VI wieku przez osadników z Miletu. Zamieszkiwali go jednak grecy z całej Hellady. Leżało nad Kanopskim ujściem Nilu. Do czasów Ptolemejskich było jedynym polis w Egipcie i ważnym ośrodkiem handlowym. Później jego rola podupadła, kosztem szybko rozwijającej się Aleksandrii. W czasach rzymskich wychowało się w nim wielu sofistów i oratorów.


Więcej o Heraklejonie i zmianach jakie zaszły z poziomem wybrzeża w delcie Nilu.

https://www.jstor.org/stable/26664991

Miasta leżące nad Morzem Czerwonym – Część trzecia

Leukos Limen

Informację na temat istnienia tego miasta znajdujemy u Ptolemeusza. Nie wiemy kiedy, ani przez kogo zostało założone, Możliwe iż jest ono tożsame z Leuke Kome. Wiąże się to z pominięciem tego miasta przez Ptolemeusza. Jako że Strabon o nim nie pisał to mogło zyskać na znaczeniu dopiero w I wieku n.e.


Myos Hormos

Miasto to leżało niedaleko dzisiejszego El Qoseir. Było już zaludnione w starym państwie. Leżało na końcu drogi biegnącej z Koptos w dolinie Nilu. Inną nazwą miasta był port Afrodyty. Wejście do portu miało być osłaniane przez trzy wyspy. Rozwój Myos Hormos miał nastąpić jednak dopiero za czasów rzymskich. Zaczęło wtedy odgrywać ważną rolę w handlu między basenem morza czerwonego z Indiami. W okresie Ptolemeuszy miał być znikomy. Nie wiadomo który z monarchów miał go założyć. Najprawdopodobniej był to Ptolemeusz Filadelfosa.

Wykopaliska w tym mieście były prowadzone po raz pierwszy przez Amerykanów w latach 1978-1982. Następne miały miejsce w latach 1994-2000. Odkryto wtedy dokumenty, ostraki i papirusy wspominając o mieście. Ponadto odkryto amfory z okresu rzymskiego i zrobiono badania dzięki, którym ustalono obszar zajmowany i siatkę ulic Myos Hormos. Odkryto także pozostałości portu. Większość zabytków pochodziła z okresu rzymskiego, jednak trochę ze wcześniejszych także znaleziono. Zdjęcie powyżej pochodzi z tych wykopalisk.


Philothera

Miasto miało zostać założone przez Satyrosa. Miał być on urzędnikiem Ptolemeusza Filadelfosa szukającym w regionie słoni. Miasto nazwano na cześć siostry króla. Polis to było dość małe. Nie wiemy jak długo miało być zamieszkane. Philothera miała posiadać port. Dokładna lokalizacja tej miejscowości nie jest znana.


Ptolemais Theron

Założone przez Eumedesa na wybrzeżu morza czerwonego. Znajdować się miała niedaleko jeziora Monoleus. Ptolemais posiadało niewielką przystań. Założenie zlecił Ptolemeusz Filadelfos, który chciał mieć tam swoje obszary łowieckie. Polowano tutaj na słonie, żółwie morskie jak i inne zwierzęta. W okolicach miasta były także pola uprawne pozwalające na utrzymanie miasta. Nie jest znana dokładna lokacja ani czas istnienia Ptolemais.


Więcej o Myos Hermos możecie przeczytać poniżej.

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1095-9270.2007.00151.x

Miasta leżące nad Morzem Czerwonym – Część druga


Berenika Trogodytika

Położone na przylądku Ras Banas. Miasto nazwano na cześć matki Ptolemeusza Fhiladelfosa. Miał je założyć jego oficer, Philon w miejscu gdzie wcześniej nie było żadnej miejscowości. Miasto istniało aż do szóstego wieku n.e. Dzisiaj znajduje się tam miasteczko Barnis. Za czasów ptolemejskich nie było tam portu, a tylko miejsce do lądowania. W okresie rzymskim miało już istnieć nabrzeże. Sprowadzano do niego słonie. W Berenike było wiele świątyń, zarówno greckich, jak i egipskich. W tym ta ukazana na obrazku powyżej.

Berenike było zaludnione przez 5 do 10 tysięcy mieszkańców. Miały miejsce duże zmiany w ich liczbie. Wśród mieszkańców oprócz Greków i Egipcjan znajdowało się wiele innych ludów. Szczyt rozwoju Bereniki miał miejsce w okresie rzymskim.Z doliną Nilu łączyły Berenikę drogi zbudowane przez Ptolemeuszy. Pozwalała ona przebyć dostać się od Koptos w 12 dni. Druga miała łączyć z Edfu, które leżało bliżej. Trzecia droga biegła do Syene.

Pierwsze wykopaliska w Berenike prowadzono w XIX wieku. Odkopano wtedy świątynię widoczną powyżej. Bardziej współczesne wykopaliska były prowadzone w latach 1994-2001 przez ekipę Amerykańsko-Holenderską. Znaleziono wtedy wiele monet, również z okresu ptolemejskiego. Ponadto odkryto wiele ostraków i ząb słonia. W 2008 roku zaczęła się misja Amerykańsko- Polska. Odkryła ona od tej pory świątynie, pieprz z Indii, wiele papirusów i stelę na temat wyprawy do Puntu za czasów Średniego Państwa.


Klysma

Miasto miało leżeć mad zatoką Sueską morza czerwonego. Możliwe iż było to miasto tożsame z Arsione leżącą w tej samej okolicy. Maił ten port handlować z Indiami. W IV wieku n.e. miała być jedynym ośrodkiem zajmującym się takim handlem. Założycielem miasta mógł być Ptolemeusz Philadelfos.


Leuke Kome

Był to duży ośrodek handlowy leżący na drodze z Petry. Znajdowało się na arabskim wybrzeżu morza czerwonego. Zatrzymał się w nim Aelius Galus podczas powrotu z wyprawy arabskiej. Nie wiadomo kto ani kiedy założył to miasto.


Więcej na temat wykopalisk na terenie Bereniki znajdziecie poniżej.

https://pcma.uw.edu.pl/2018/01/12/berenike/

Miasta leżące nad Morzem Czerwonym – Część pierwsza


morzem czerwonym

Arsione/Kleopatris

Miasto leżało na północnym krańcu Zatoki Sueskiej. Znajdowało się tam ujście kanału łączącego deltę Nilu z Morzem Czerwonym. Z tego powodu jej rola musiała być znaczna. Jednak dokładne miejsce w którym leżała nie jest znane. Jej potencjalną lokalizację widać na mapce powyżej. Miała odgrywać ważną rolę w handlu Egipskim.

Miasto nazwano na cześć siostry i żony Ptolemeusza Philadelfosa. Imię mogło się później zmienić na Kleopartis. W I wieku p.n.e. Aeliusz Galus miał zbudować w nim 200 okrętów na wyprawę do południowej Arabii. Miasto miało istnieć jeszcze w V wieku.


Arsione Trogdotyka

Miasto miało leżeć w nad morzem czerwonym w środkowej części jego egipskiego wybrzeża. Nie jest znana jednak jej dokładna lokalizacja. Możliwe że była tożsama z Bereniką Epi Dires. Mogła znajdować się w okolicy Bad-el-Mandeb.


Berenike Ezion Geber

Nie jest pewne gdzie miała się znajdować. Według Józefa Flawiusza Król Salomon miał w niej zbudować okręty, którymi miał udać się na morze Arabskie. Strabon natomiast twierdzi iż miasto odgrywało ważną rolę w handlu z Gazą. Może to sugerować że miasto leżało na arabskim wybrzeżu morza czerwonego.


Berenike Panchrysos

Miasto miało leżeć w tym samym regionie co poprzednie polis. Nie wiemy kto był jego założycielem. Wątpliwe aby był to Ptolemeusz Philadelfos. Bardziej możliwe jest ze był to Ptolemeusz Ereugetes. Nie jest także pewne gdzie znajdowało się to miasto dokładnie.

Możliwe że nie znajdowało się ono na wybrzeżu. Jako taki najbardziej prawdopodobne są ruiny nad Wadi el-Allaqui. Jego zabudowania są oceniane na miejscowość liczącą 10 000 mieszkańców. Zamieszkane miało być przez długi okres. Od czasów wczesnych Ptolemeusza aż do czasów późnych rzymskich. W pobliżu miały znajdować się duże kopalnie złota. Choć jest to poddawane w wątpliwość, gdyż nie mamy informacji o imporcie złota przez Ptolemeuszy z tego regionu.

Więcej na temat Ptolemejskiego imperium morskiego poniżej.

https://www.jstor.org/stable/10.1163/j.ctv2gjx041.9

Miasta założone przez Ptolemeuszy.

Terytorium

Ptolemeusze zakładali miasta w wielu regionach basenu Morza Śródziemnego. Znajdowały się one w Azji Mniejszej, Cyrenajce jak i na Cyprze. Miasta założone przez nich w Palestynie zostały opisane w częściach wcześniejszych. Najwięcej osadników sprowadzali jednak do samego Egiptu. Często były to miasta założone obok starych egipskich ośrodków miejskich. Te nowe miejscowości miały za zadanie hellenizować i kontrolować Egipcjan.


Ekonomia

Miasta te odgrywały głównie lokalną rolę w gospodarce. Niektóre z nich tylko miały znaczenie w handlu międzynarodowym. Wśród nich najważniejsze były miasta leżące nad Morzem Czerwonym. Które odgrywały kluczową rolę w handlu z Indiami. Znaczenie odgrywały nieraz miasta z Cyrenajki, jak i w Egipcie, które leżały koło ważnych kopalni. Żadne jednak nie uzyskało rangi porównywalnej z Aleksandrią koło Egiptu.


Ustrój

Miasta te różniły się znacznie od ośrodków egipskich. Zbliżone były w

ustroju i architekturze do miast greckich. Były jednak ściśle kontrolowane przed urzędników Ptolemeuszy. Mogli oni podejmować decyzje w sprawach dotyczących samych miast. Stacjonowały w nich także, garnizony wojskowe.


Osadnicy

Osadnicy w tych miejscowościach pochodzili z Grecji i Macedonii. Pełnili oni zarówno rolę ekonomiczną, kulturową jak i pilnowania porządku. Ponadto osiedlało się w nich wielu Żydów. Nazwy miast wywodziły się od imion władców z dynastii Ptolemeuszy.


Jeśli więcej chcesz się dowiedzieć o imperium ptolemejskim zapraszam poniżej.

https://www.jstor.org/stable/4436796

Trzecie pytanie o Koine Eirene

Który z myślicieli nie pisał o pokoju?

Falanga
Correct! Wrong!

« Older posts

© 2023 Jaskinia Historii

Theme by Anders NorenUp ↑